Ferocactus to duży rodzaj amerykańskich kaktusów, charakteryzujący się różnorodnością kształtów, rozmiarów, kolorów kwiatów i igieł. Kwitną rzadko, ale nie umniejsza to ich popularności wśród ogrodników – żebrowane kaktusy o długich igłach pięknie prezentują się we wnętrzach i kompozycjach kwiatowych. W zależności od gatunku, mogą być bardzo małe lub gigantyczne, osiągając nawet 1 metr wysokości.
Ogólne informacje o rodzaju Ferocactus
Ferocactus (Ferocactus) należy do rodziny kaktusowatych i pochodzi z Ameryki Północnej. To prawdziwe olbrzymy wśród kaktusów, osiągające 3-4 metry wysokości i 1 metr lub więcej średnicy.
Niektóre gatunki Ferocactus można uprawiać w szklarniach i pomieszczeniach mieszkalnych. Kluczowymi czynnikami dla nich są intensywne światło słoneczne i całkowicie sucha zima.
Pochodzenie nazwy i krótka historia
Ferocactus zawdzięcza swoją nazwę ogromnym igłom, które odpowiadają jego gigantycznym rozmiarom – mogą osiągać nawet 20 cm długości. Nazwa pochodzi od łacińskiego słowa „ferus”, które oznacza dziki lub okrutny.
Pierwszym przedstawicielem rodzaju był Ferocactus recurvus, odkryty i opisany w 1773 roku jako Cactus recurvus Mill. W 1922 roku amerykańscy botanicy N. Britton i J. Rose po raz pierwszy wprowadzili nazwę Ferocactus do nomenklatury botanicznej.
Charakterystyka biologiczna
Gatunki Ferocactus różnią się wielkością, kolorem kwiatów, układem żeberek i innymi cechami. Jednak wszystkie gatunki Ferocactus mają wspólne cechy.
Formy wzrostu i rozmiary
Kształt Ferocactusa zależy od gatunku. Rośliny mogą być okrągłe, bocznie spłaszczone lub cylindryczne. Pędy mogą być pojedyncze lub rozgałęzione. Rozmiary są zróżnicowane: wysokość od 0,2 do 4 m, średnica do 1 m.
Struktura łodygi i żeber
Łodygi Ferocactusa są mięsiste, o grubej, błyszczącej skórce, ciemnozielone lub niebieskawe. Żebra są pionowe, wyraźnie zaznaczone, trójkątne w przekroju i mogą być dość grube.
Płaskie otoczki z lekkim owłosieniem i kępką ostrych kolców są równomiernie rozmieszczone wzdłuż każdego żebra. W zależności od gatunku Ferocactus, żebra mogą być proste lub kręte.
Korzenie
Większość Ferocactusów ma korzenie, które rosną szeroko, sięgając około 3 cm w głąb. Wynika to z warunków glebowych, w jakich rosną te rośliny.
Jednocześnie istnieją odmiany Ferocakuts, których korzenie wnikają w ziemię na głębokość 15-20 cm.
Ciernie
Kolce Ferocactusa są długie i potężne, wyglądając naprawdę groźnie. Najdłuższe kolce występują u Ferocactusa o wyprostowanych kolcach, które mogą osiągać 25 cm długości. Niektóre gatunki mają kolce haczykowate i/lub jaskrawo ubarwione. Mogą być płaskie lub w kształcie szydła.
Charakterystyka kwitnienia i owoców
W naturze Ferocactus kwitnie latem. Kwitnienie rzadko obserwuje się w pomieszczeniach. Kaktusy zazwyczaj kwitną, gdy osiągną co najmniej 25 cm wysokości. Kwiaty najczęściej tworzą się na szczycie rośliny, rzadziej na bokach łodygi.
Kwiaty Ferocactusa przypominają dzwonki lub wydłużone rurki. Mogą mieć kolor od różowego do ciemnożółtego. Osiągają średnicę 3-6 cm. Czas kwitnienia zależy od gatunku Ferocactusa i może trwać od kilku dni do kilku tygodni.
Kiedy kwiaty ferocactusa przekwitają, w ich miejscu rozwijają się owoce. Są podłużne i pokryte grubą, gładką skórką. Wewnątrz znajduje się soczysty miąższ zawierający kilka błyszczących, czarnych nasion. Owoce są najczęściej żółte, z resztkami zaschniętego kwiatu na czubku.
Siedlisko i warunki ekologiczne
Ferocactus to rośliny ciepłolubne, które dobrze rosną w określonych klimatach. Występują na obszarach o ubogiej roślinności i trudnym klimacie.
Naturalne siedlisko
Kaktusy Ferocactus naturalnie rosną na glebach skalistych i wapiennych. Dobrze rozwijają się w gorącym i suchym środowisku. Można je spotkać w południowych Stanach Zjednoczonych i pustynnych regionach Meksyku.
Kaktusy Ferocactus zazwyczaj rosną pojedynczo. Jednak niektóre gatunki rosną w grupach, a nawet tworzą całe kolonie lub zarośla składające się z setek kaktusów.
Preferencje klimatyczne
Ferocactus rośnie w strefie klimatu subtropikalnego. Za korzystne temperatury uważa się +20…+35°C latem i +10…+15°C zimą.
Jeśli termometr spadnie poniżej +10°C, kaktusy najprawdopodobniej zaczną obumierać – zależy to od długości trwania spadku temperatury, rodzaju terenu i wieku rośliny.
Typowe siedliska
Ferocactus rośnie na pustyniach, podgórzach, otwartych zboczach górskich i płaskich obszarach półpustynnych. Można go spotkać na wysokościach od 500 do 3000 metrów nad poziomem morza. Niektóre gatunki Ferocactus rosną na dnie Wielkiego Kanionu w Stanach Zjednoczonych.
Cechy siedliska:
- Dużo jasnego światła słonecznego przez cały rok. Jednak niektóre odmiany Ferocactus rosną lepiej w miejscach z lekkim zacienieniem w południe.
- Nieregularny przepływ wody lub obniżenie terenu, w którym woda może gromadzić się w krótkim okresie czasu.
- Grzbiety, na których tworzą się zagłębienia, a także obszary w pobliżu wąwozów to miejsca, w których nasiona kaktusów ulegają naturalnemu skaryfikacji na skutek ruchu wody.
Specyfika uprawy domowej
Ferocactusy są uważane za rośliny łatwe w uprawie, zwłaszcza te wyhodowane z nasion. Jednak w miarę dojrzewania stają się one bardziej wymagające pod względem pielęgnacji i warunków wzrostu.
Większość ferocactusów uprawianych w pomieszczeniach nie kwitnie. Ogrodnicy cenią je jednak za efektowne żebrowanie i długie kolce.
W miarę wzrostu kolców centralnych, z wnętrza otoczki wypływa słodkawy syrop, który twardnieje, tworząc kryształki cukru. Ten słodki płyn należy zmyć, na przykład pędzelkiem zamoczonym w alkoholu. Zabieg ten zapobiega rozwojowi grzyba sadzakowego, który nie tylko psuje wygląd kaktusa, ale często prowadzi do jego obumarcia.
Główne typy i odmiany
Rodzaj Ferocactus obejmuje około 35 gatunków. Choć odmiany Ferocactus mają wiele wspólnych cech, różnią się kształtem, rozmiarem, kolorem i długością kolców. Poniżej przedstawiamy najpopularniejsze gatunki Ferocactus, które dobrze rosną w pomieszczeniach.
Szerokokolcowy
Ten ferocactus znany jest również jako „diabelski język”. Uważany jest za jeden z najatrakcyjniejszych przedstawicieli swojego rodzaju. Jego łodyga jest kulista i spłaszczona, a jej kolor jest zielonkawoniebieski. Powierzchnia jest żebrowana, z 15-25 dość wysokimi żebrami na jednej łodydze.
Ten ferocactus ma duże areole z 2-4 rubinowymi kolcami o długości 5-8 cm i 6-12 promienistymi kolcami o biało-różowym odcieniu, o długości około 2 cm. Największy kolce wyginają się ku dołowi, przypominając wystający język – stąd jego niezwykła nazwa.
Kwiaty są czerwone, dzwonkowate i osiągają 5 cm długości. Ten ferocactus jest jednym z najmniejszych, osiągając wysokość i średnicę około 40 cm. Rośnie w suchych i pustynnych regionach północnego i środkowego Meksyku. Nazwa łacińska: Ferocactus latispinus.
Ferocactus fordii
Ta endemiczna roślina z meksykańskiego Półwyspu Kalifornijskiego, znana również jako kaktus beczkowaty, zazwyczaj dorasta do wysokości nie większej niż 40 cm. Jej łodyga jest kulista, spłaszczona i szarozielona. Jej kwiaty mają barwę od żółtoczerwonej do fioletowej i jasnoróżowej, osiągając 6 cm średnicy i 4 cm długości.
Każda areola ma cztery centralne kolce o długości 2-4 cm. Są płaskie i zakrzywione ku dołowi, a ich kolor waha się od szaroczerwonego do brązowego. Owoce są owalne; ich kolor zależy od gatunku i może być różowy, żółty lub inny. Nazwa łacińska: (Ferocactus fordii).
Potężny
Gatunek ten wyróżnia się efektownymi, kulistymi lub cylindrycznymi łodygami, usianymi licznymi, dużymi kolcami, jasnymi lub jaskrawymi, w zależności od gatunku. Łodygi są małe, ciemnozielone, często z czerwono-szarym odcieniem. Kaktus ten wytwarza liczne odrosty, które tworzą ogromne poduszki osiągające 1 metr wysokości i 5 metrów szerokości.
Powierzchnia jest żebrowana, otoczki duże, początkowo białe, później szare. Występuje 4-6 kolców centralnych i 10-14 kolców promienistych. Kwiaty są żółtopomarańczowe i mają średnicę około 4 cm. W naturze Ferocactus robustus występuje pospolity w meksykańskich stanach Puebla i Veracruz na wysokości 700-1000 m n.p.m. Nazwa łacińska: (Ferocactus robustus).
Prosty kolczasty
Ten kaktus ma kulistą lub lekko wydłużoną łodygę z wyraźnymi żebrami i silnymi kolcami. Centralne kolce osiągają 25 cm długości. Są jaskrawoczerwone lub żółtopomarańczowe, z wiekiem stają się jaśniejsze. Roślina osiąga wysokość 40-60 cm.
Kwiaty tego kaktusa są żółte i mają szeroko lejkowaty kształt. Znajdują się na szczycie. Płatki są czerwonawe u nasady. Ferocactus rectispinus występuje w suchych regionach Ameryki Północnej i Środkowej. Jego łacińska nazwa to Ferocactus rectispinus.
Cylindryczny
Łodyga jest cylindryczna, z grubymi, wysokimi żebrami. Kolce są dobrze rozwinięte, mogą być proste lub haczykowate i często jaskrawo ubarwione – na czerwono lub żółto. Boczne odrosty często wyrastają na łodydze, tworząc małe kolonie.
Kwiaty są pomarańczowożółte i osiągają średnicę 5 cm. Ferocactus cylindrica rośnie w południowo-zachodniej Ameryce Północnej oraz w suchych i pustynnych regionach Meksyku. Nazwa łacińska: (Ferocactus acanthodes).
Technika rolnicza i uprawa
Uprawa Ferocactus nie wymaga dużego wysiłku – te odporne sukulenty nie wymagają częstego podlewania ani nawożenia. Kluczem jest zrozumienie wymagań pielęgnacyjnych, ponieważ kaktusy, w przeciwieństwie do zwykłych roślin doniczkowych, wymagają specyficznych warunków wzrostu.
Wybór gleby i pojemnika
W naturze Ferocactus rośnie na ubogich glebach – kamienistych lub wapiennych. Uprawiając te kaktusy w pomieszczeniach, należy używać podłoży o podobnych właściwościach. Gleba powinna być porowata, luźna, dobrze przepuszczalna i umiarkowanie kwaśna (pH 7-8).
Do uprawy Ferocactusa można wykorzystać gotowe mieszanki – są one dostępne w kwiaciarniach – jednak zaleca się dodanie drobnego żwiru lub grubego piasku.
Możesz przygotować własną ziemię doniczkową, używając równych części darni, próchnicy liściowej, drobnego żwiru (lub wiórów ceglanych) i piasku. Zaleca się również dodanie do mieszanki odrobiny ziemi drzewnej.
Cechy wyboru pojemnika do sadzenia Ferocactusa:
- Pojemnik do sadzenia Ferocactusa powinien być szeroki i niezbyt głęboki, ponieważ rośliny te mają płytki system korzeniowy.
- Doniczka musi mieć otwory drenażowe na dnie, w przeciwnym razie nagromadzona wilgoć spowoduje gnicie korzeni.
- Zaleca się stosowanie doniczek ceramicznych; do młodych roślin należy stosować wyłącznie doniczki plastikowe.
- Ceramika jest bardzo oddychająca. Jeśli nie ma błyszczącego wykończenia, korzenie kaktusa będą mogły „oddychać”.
- Doniczka powinna być większa od objętości kaktusa, ale nie więcej niż o 20%.
Zasady podlewania
Rośliny Ferocactus podlewa się, gdy cała bryła gleby jest sucha. W podstawce nie powinno zalegać dużo wody, ponieważ może to spowodować gnicie korzeni. Latem podlewanie zależy od warunków glebowych i może być dość częste – nawet raz w tygodniu. Zimą, gdy rośliny są w stanie spoczynku, podlewanie jest znacznie ograniczone.
Do podlewania należy używać odstanej wody o temperaturze pokojowej. Podczas podlewania woda nie powinna zalegać na powierzchni podłoża, dlatego podstawę kaktusa należy otoczyć materiałem drenażowym, takim jak drobne kamienie lub żwir.
Od listopada do marca kaktusy nie wymagają podlewania, o ile pomieszczenie jest chłodne. Jeśli jednak roślina nie ma możliwości zapewnienia jej przyjemnej zimy, należy ją podlewać. Co więcej, im większe kaktusy i doniczki, tym rzadziej trzeba je podlewać.
Tryb oświetlenia
Ferocactusy wymagają dużo słońca, dlatego najlepszym miejscem dla nich jest okno od strony południowej. Jeśli nie otrzymają wystarczającej ilości światła, ich igły zbledną, staną się mniejsze, a niektóre odpadną. Latem zaleca się wystawienie ich na zewnątrz – do ogrodu lub na otwarty balkon.
Roślina powinna otrzymywać co najmniej 12-14 godzin światła. Latem młode kaktusy na parapetach okiennych od strony południowej mogą potrzebować odrobiny cienia. Zimą, przy niedostatecznym naświetleniu, należy włączyć sztuczne oświetlenie. Jeśli Ferocactus przez jakiś czas przebywał w półcieniu, należy go stopniowo przyzwyczajać do pełnego słońca, aby zapobiec poparzeniom słonecznym.
Temperatura i wilgotność powietrza
Ferocactus dobrze rośnie w ciepłym klimacie. Latem rozwija się w temperaturach od +20°C do +35°C, a zimą od +10°C do +15°C. Temperatura nie powinna spadać poniżej +10°C, w przeciwnym razie roślina może cierpieć z powodu hipotermii, a nawet obumrzeć. Ferocactus jest bardziej odporny na suche gleby, wytrzymując temperatury nawet do +5°C.
Ferocactusy dobrze rosną w suchym powietrzu, dlatego dobrze czują się w miejskich mieszkaniach. Nie wymagają wysokiej wilgotności powietrza. Nie wymagają też specjalnego podlewania, ale od czasu do czasu wystarczy prysznic, aby usunąć kurz. Do dokładnego czyszczenia powierzchni kaktusa można użyć szczotki lub szczoteczki do zębów.
Posypka
Ferocactus naturalnie rośnie na bardzo ubogich glebach, dlatego należy go nawozić z najwyższą ostrożnością. Nawozić w okresie intensywnego wzrostu – od wiosny do wczesnej jesieni. Ważne jest, aby nie przesadzać z nawozem, aby uniknąć poparzenia korzeni.
Do nawożenia należy stosować specjalne płynne preparaty do sukulentów i kaktusów, a także nawozy o przedłużonym działaniu. Nie stosuje się nawozów zawierających azot. Nawozy wylewa się lub rozsypuje wokół podstawy rośliny, unikając bezpośredniego kontaktu z łodygą.
Metody reprodukcji
Ferocactus można rozmnażać przez nasiona, sadzonki lub odrosty (pędy boczne). Ta ostatnia opcja jest odpowiednia tylko dla gatunków Ferocactus, które wytwarzają odrosty.
Cechy rozmnażania Ferocactus za pomocą nasion:
- Nasiona moczymy w ciepłej wodzie przez 24 godziny.
- Przygotowany materiał nasadzeniowy wysiewa się do wilgotnego podłoża.
- Przykryj pojemnik przezroczystą folią i umieść go w jasnym, ciepłym pomieszczeniu. Do czasu pojawienia się sadzonek, od czasu do czasu nawilżaj podłoże, aby zapobiec jego wysychaniu. Miniszklarnię należy również codziennie wietrzyć.
- Siewki pojawiają się zazwyczaj w ciągu miesiąca od siewu. Po tym czasie folia jest usuwana.
- Kiedy kaktusy podrosną, przesadza się je do osobnych doniczek.
Jeśli kaktus nie ma dzieci, rozmnaża się go za pomocą sadzonek.
Cechy sadzonek Ferocactus:
- Ostrym, zdezynfekowanym nożem odetnij fragment łodygi kaktusa. Posyp miejsce cięcia popiołem drzewnym.
- Odciętą część należy pozostawić do wyschnięcia w dobrze oświetlonym miejscu na 2 dni. Nie należy jej jednak wystawiać na bezpośrednie działanie promieni słonecznych.
- Wysuszoną część sadzi się w przygotowanym wcześniej podłożu. Podlewa się ją umiarkowanie. Po 2-3 tygodniach na sadzonce pojawią się korzenie.
Najprostszą i najskuteczniejszą metodą rozmnażania jest wykorzystanie odrostów. Wystarczy odłamać je od łodygi i pozostawić do wyschnięcia na powietrzu przez kilka dni. Następnie natychmiast przesadza się je do małej doniczki wypełnionej suchą, luźną ziemią.
Cechy rozmnażania przez dzieci:
- Młode są oddzielane od kaktusa bardzo ostrożnie, tak aby nie uszkodzić kaktusa macierzystego.
- Aby zapobiec zapadnięciu się młodej rośliny w podłożu, otacza się ją małymi kamyczkami.
- Pierwsze podlewanie posadzonej rośliny wykonuje się 2-3 tygodnie po posadzeniu.
Przenosić
Młode rośliny Ferocactus należy przesadzać corocznie, a starsze co kilka lat. Czas na przesadzenie kaktusa do większej doniczki, gdy korzenie zaczną wyrastać przez otwory drenażowe. Po przesadzeniu nie podlewaj kaktusa przez 7-9 dni.
Choroby i szkodniki
Ferocactusy rzadko padają ofiarą chorób i szkodników; zwykle dzieje się tak w wyniku poważnych naruszeń praktyk rolniczych — nadmiernego podlewania, niewystarczającej ilości światła, przedawkowania nawozów i innych błędów.
Ferocactus są zwykle atakowane przez:
- Zgniły — pojawiają się z powodu nadmiernej wilgoci. Jeśli pojawią się oznaki gnicia, spryskaj kaktusy płynem Bordeaux lub Fundazolem. Ważne jest również ustalenie regularnego harmonogramu podlewania, zapewnienie cyrkulacji powietrza i unikanie przepełnienia.
W razie konieczności wyjmij roślinę z doniczki, umyj korzenie i przesadź do świeżego podłoża. - Brązowa plama (rdza)Towarzyszy temu pojawienie się rdzawych plam. Zaatakowane miejsca należy poddać działaniu fungicydów, a następnie zapewnić roślinie dobrą wentylację i unikać nadmiernego podlewania.
Spośród szkodników atakujących Ferocactus najgroźniejsze są przędziorki i wełnowce, które żywią się sokiem roślinnym. Do zwalczania tych szkodników stosuje się akarycydy i insektycydy, takie jak Fufanon, Aktara, Fitoverm lub podobne.
Praktyczne zastosowanie
Dzięki swoim wyjątkowym walorom dekoracyjnym – nietypowym kształtom i różnorodnym kolorom kolców – ferokaktusy znajdują szerokie zastosowanie praktyczne, między innymi w dekoracji wnętrz. Rośliny te stanowią również część dziedzictwa kulturowego ludów Ameryki Północnej.
Zastosowanie dekoracyjne w ogrodach i wnętrzach
Rośliny Ferocactus harmonijnie wkomponowują się w krajobraz i mogą być stosowane jako elementy dekoracyjne w wielu wnętrzach.
Cechy stosowania Ferocactus w ogrodach:
- Jako akcent. Duże, kuliste kaktusy można umieścić pośrodku okrągłego klombu lub wzdłuż ścieżki ogrodowej.
- Jako część mini ogrodu w stylu pustynnym. Rośliny Ferocactus harmonijnie komponują się z szeroką gamą roślin odpornych na suszę, rosnących na glebach piaszczystych i żwirowych. Duże, naturalne kamienie i głazy zazwyczaj dopełniają całości.
- W połączeniu z różnymi roślinami. Ferocactusy wyglądają efektownie w towarzystwie kwiatów polnych, trawników i traw ozdobnych.
Piękno Ferocactusa doceniają miłośnicy pięknych wnętrz. Te duże kaktusy o długich kolcach idealnie wpisują się zarówno w przestrzeń biurową, jak i mieszkalną.
Ferocactusy nadają się do różnych stylów wnętrz:
- Strych. Aranżacje z kaktusami pięknie prezentują się na tle ceglanych ścian i otwartych półek, typowych dla stylu loftowego i industrialnego.
- Minimalizm. Kaktusy Ferocactus prezentują się efektownie jako samodzielne rośliny. Idealnie pasują do różnorodnych geometrycznych donic. Doskonale sprawdzają się również w aranżacjach recepcji.
- skandynawski styl. Ferocactusy pięknie wpasują się w pastelowe wnętrza, jeśli posadzisz je w pasujących doniczkach lub ustawisz na drewnianych podstawkach.
Znaczenie tradycyjne i dziedzictwo kulturowe
Wśród Meksykanów ferokaktusy są symbolem ochrony i bezpieczeństwa, dlatego są szeroko stosowane do dekoracji ogrodów i domów. Mieszkańcy Ameryki Północnej również kojarzą te wytrzymałe kaktusy z siłą i odpornością.
W swojej ojczyźnie Ferocactus silago jest wykorzystywany w celach gospodarczych: miąższ stanowi paszę dla zwierząt gospodarskich, puste łodygi służą do wyrobu pojemników do przechowywania produktów luzem, a igły służą jako szydła lub haczyki wędkarskie.
Ferocacti często pojawiają się w różnych lokalnych legendach. Na przykład, jedna z nich głosi, że duże kaktusy wielokrotnie ratowały podróżników przed pragnieniem i śmiercią. I chociaż sok z ferocacti jest gorzki, legenda ta pozostaje popularna w Ameryce i Meksyku.
Jeśli potrzebujesz kaktusa do dekoracji wnętrza lub stworzenia kompozycji kwiatowej, Ferocactus jest właśnie tym, czego potrzebujesz. Jego walory wizualne, piękne geometryczne kształty, bujne igły, a czasem nawet kwiaty – wszystko to wspaniale prezentuje się w nowoczesnych wnętrzach, ogrodach, na balkonach i tarasach.