Koza ma ketozę: co powinien zrobić hodowca?

Ketoza to choroba niezakaźna, która może poważnie wpłynąć na produkcję mleka u kóz. Jej przebieg zależy bezpośrednio od ostrożnego obchodzenia się z krową, prawidłowego żywienia i terminowego leczenia.

Opis choroby

Ketoza to niebezpieczny stan, który zaburza procesy metaboliczne. Zaburzenie metabolizmu tłuszczów, białek i węglowodanów prowadzi do gromadzenia się ciał ketonowych w organizmie. Ten toksyczny produkt przemiany materii, powstający w wątrobie, rozprzestrzenia się po tkankach i układach organizmu.

Poziom dwutlenku węgla zależy od szybkości postępu choroby, dlatego poziom zasadowości może być prawidłowy lub niski podczas analizy.

Ketony, które kumulują się w mleku zwierzęcym, krwi i moczu, upośledzają ogólny stan zdrowia i funkcjonowanie narządów wewnętrznych. Zwierzęta z ketozą doświadczają zaburzeń czynności wątroby, serca, nerek i innych narządów.

U zwierząt obserwuje się tendencję do ketozy:

• nadwaga;
• odczuwanie braku światła słonecznego;
• kobiety w ciąży i karmiące piersią;
• mało się rusza.

Etapy ketozy

Aby różnicować stopień ketozy, wyróżnia się dwa etapy choroby:

1. Podstawowy. Jest to częstszy wariant. Schorzeniu towarzyszą zaburzenia metaboliczne i niedobór lekkich węglowodanów w okresie laktacji.
2. Wtórny. Ten etap jest rzadszy i wiąże się z rozwojem ciał ketonowych w wyniku poważnych uszkodzeń narządów wewnętrznych, takich jak zapalenie jelit, porażenie poporodowe, bębenek, a także w wyniku zatrucia pokarmowego.

Przyczyny choroby

Główną przyczyną ketozy są niewłaściwe praktyki żywieniowe u kóz mlecznych. Problem ten rzadko występuje u zwierząt o niskiej wydajności. Istnieją trzy główne przyczyny ketozy:

• pasza o niskiej wartości energetycznej;
• duża ilość białka w diecie;
• pasze zawierające duże ilości kwasu masłowego - na przykład nieprawidłowo przygotowana kiszonka.

Dokładnej przyczyny acetonemii nie można ustalić, ponieważ może ona wystąpić zarówno z powodu niedoboru energii, jak i jej nadmiaru, spowodowanego dietą bogatą w pasze treściwe. Nadmierna ilość pasz treściwych i niedobór siana niszczą mikroflorę żwacza, co pogłębia niedobór energii i zaburza procesy metaboliczne. Sytuacja pogarsza się przy wysokiej wydajności mlecznej, ponieważ organizm kozy zużywa do 50 g glukozy na wyprodukowanie 1 litra mleka.

Dodatkowe czynniki wpływające na rozwój ketozy:

• Niedobór witamin i mikroelementów. Miedź, cynk, jod, mangan i kobalt są szczególnie ważne dla kóz karmiących. Pierwiastki te odpowiadają za rozwój mikroflory w przewodzie pokarmowym zwierzęcia.
• Niezgodność diety ze stanem fizjologicznym kozy. W okresie laktacji zapotrzebowanie na energię jest znacznie większe. Należy zwiększyć udział pasz treściwych. Jednak nawet w tym przypadku norma musi być zachowana, ponieważ zwiększona zawartość białka powoduje niedobór energii.

Podstawowe objawy ketozy u kóz

Ketoza to choroba rozwijająca się powoli. Choroba przez długi czas pozostaje bezobjawowa, ponieważ organizm zwierzęcia początkowo kompensuje problem. Jednak zmiany strukturalne zachodzą niezauważalnie w praktycznie każdym układzie organizmu.

Objawy choroby zależą od czasu jej trwania i kombinacji czynników niekorzystnych. Główne objawy ketozy występujące w pierwszej fazie choroby to:

• nadmierne podniecenie;
• głośne beczenie;
• negatywna reakcja na kontakt dotykowy;
• agresja.

Stopniowo ekscytacja ustępuje miejsca narastającej depresji.

W przypadkach przewlekłych obraz kliniczny staje się niewyraźny. Chore zwierzę wykazuje:

• letarg i senność;
• niechęć do ruchu;
• brak apetytu;
• matowienie sierści i rogu kopytowego;
• spadek wydajności mlecznej;
• powiększenie wątroby - prawa strona staje się jeszcze większa niż lewa;
• naprzemienne zaparcia i biegunki;
• przyspieszony oddech;
• nieregularne żucie;
• tachykardia.

O tym, że u Twojego zwierzęcia rozwinęła się ketoza, możesz przekonać się na podstawie silnego zapachu acetonu – mleko i inne produkty przemiany materii, takie jak kał i mocz, mają podobny zapach.

Aby uzyskać więcej informacji na temat innych chorób kóz, odwiedź stronę Tutaj.

Diagnostyka

Przy pierwszych objawach ketozy należy zabrać kozę do lekarza weterynarii. W zależności od stadium choroby, objawy kliniczne mogą pozwolić na postawienie diagnozy:

• niedociśnienie przedżołądkowe;
• atonia;
• niska temperatura ciała;
• powiększona wątroba;
• dystrofia nerek i serca;
• niewydolność układu sercowo-naczyniowego.

W przypadkach przewlekłych diagnoza jest trudna – mnogość objawów obserwowanych w tym schorzeniu może być myląca dla niedoświadczonych hodowców kóz. W takim przypadku pomocne mogą być badania krwi, które pozwalają wykryć ciała ketonowe.

Obecność ketonów we krwi powoduje spadek poziomu białka, glukozy i hemoglobiny. Jeśli zajęta jest wątroba i inne narządy, ketonemia często nie występuje, a diagnoza trwa dłużej – objawy są podobne do typowych zatruć.

Jak wyleczyć zwierzę?

Ketoza jest niebezpieczna, dlatego opóźnienie leczenia jest niezbędne. Nie zaleca się leczenia zwierzęcia bez konsultacji z lekarzem weterynarii – niezbędne są jasne instrukcje, recepty i dawkowanie. Stosuje się dwie metody leczenia jednocześnie.

Leczenie farmakologiczne

Pierwszą rzeczą, którą musisz zrobić będąc w ketozie:

• przywrócić poziom cukru we krwi do normy;
• normalizuje funkcjonowanie układu hormonalnego;
• normalizuje równowagę kwasowo-zasadową;
• przywrócić do normy wszystkie wskaźniki zaburzone przez ketozę.

Zwierzęciu podaje się następujące leki:

• insulina (na 1 kg masy ciała – 0,5 jednostki);
• roztwór glukozy 40% (0,1 mg na 1 kg masy ciała);
• hydrokortyzon (0,1 mg na 1 kg masy ciała);
• hormon adrenokortykotropowy (300 jednostek);
• Płyny Sharabrin A/B;
• mleczan sodu;
• witaminy A, E;
• złożone witaminy i mikroelementy;
• chlorek choliny;
• propionian sodu.

Jeśli zwierzę zachowuje się agresywnie, przepisuje się środek uspokajający. W przypadku niewydolności serca przepisuje się odpowiednie leki wzmacniające serce. Leki przepisuje się w zależności od objawów.

Aby zmniejszyć kwasowość żwacza i innych części żołądka, zwierzęciu podaje się roztwór sody oczyszczonej. Można go jednak podawać również w postaci suchej, dodając do paszy. Kuracja sodowa trwa 2-3 tygodnie. Zwierzęciu podaje się 15-20 gramów sody oczyszczonej dziennie.

Dostosowanie diety

Aby leczyć ketozę, samo leczenie farmakologiczne nie wystarczy; konieczne jest dostosowanie diety zwierzęcia. Pierwsze kroki to:

• doprowadzenie spożycia białka i energii do normy odpowiadającej współczesnej fizjologii;
• podstawą diety powinno być siano i sianokiszonka;
• obniżono normy spożycia koncentratów i warzyw korzeniowych – ich spożycie powinno być umiarkowane;
• Zabrania się karmienia kiszonką, miąższem, paszą zepsutą i złej jakości.

Łatwostrawne węglowodany wprowadza się do diety kóz poprzez podawanie im warzyw korzeniowych. Karmienie chorych zwierząt powinno być zrównoważone, aby zapewnić im wystarczającą ilość energii do zwalczania ketozy.

W trakcie leczenia zwierzęta są badane co pięć dni. Na podstawie wyników badań dobierane są leki i dieta.

Rokowanie i ramy czasowe leczenia

Przy odpowiednim podejściu do leczenia i przestrzeganiu wszystkich zaleceń lekarza weterynarii, Twój pupil może wyzdrowieć w ciągu 1-2 miesięcy. W ciężkich przypadkach ketozy leczenie może trwać do 4 miesięcy.

Ketozę zazwyczaj skutecznie się leczy. Jeśli choroba nie jest ignorowana, rzadko prowadzi do śmierci zwierzęcia. Po chorobie kozy są osłabione i wymagają wzmożonej opieki.

Powikłania i zagrożenia związane z chorobą

Ze względu na długi, bezobjawowy przebieg i przewlekły charakter choroby, wielu właścicieli kóz traci szansę na pomoc swoim zwierzętom i uniknięcie poważnych powikłań zdrowotnych. Niebezpieczeństwo ketozy tkwi w nieodwracalnych uszkodzeniach narządów wewnętrznych – jeśli serce, wątroba lub nerki zostaną uszkodzone, przywrócenie zwierzęciu pełnego zdrowia będzie niemożliwe. Taka koza nigdy nie powróci do dawnej produkcji mleka.

Metody zapobiegania

Środki zapobiegawcze mające na celu zapobieganie ketozie u kóz:

• Dieta jest kontrolowana – musi odpowiadać normom fizjologicznym zawartości białka, tłuszczu i węglowodanów.
• Więcej siana i trawy. Zwierzęta nie są karmione mieszankami chemicznymi z fabryk.
• Okresowo do diety wprowadza się suplementy glukozy i minerałów.
• Zapewnij 100 g białka na 1 jednostkę paszową.
• Dystrybucja wyłącznie świeżej paszy.
• Nieograniczony dostęp do świeżej wody.

Ważne jest również ścisłe monitorowanie zachowania kóz i ich produkcji mleka. Zwierzęta powinny mieć zapewnioną aktywną aktywność fizyczną i spędzać dużo czasu na świeżym powietrzu.

Ketoza to choroba uleczalna, która staje się niebezpieczna tylko wtedy, gdy nie jest leczona. Aby uniknąć utraty wysoce produktywnych kóz, właściciele muszą być niezwykle uważni i cierpliwi – leczenie wymaga czasu.

Często zadawane pytania