Choroby perliczek: objawy, leczenie i zapobieganie

Perliczki to silne i wytrzymałe ptaki o silnym układzie odpornościowym. Jednak złe zarządzanie i nieodpowiednie praktyki żywieniowe często prowadzą do rozwoju różnych chorób – zakaźnych, niezakaźnych i pasożytniczych. Przyjrzyjmy się chorobom perliczek, metodom leczenia i profilaktyce.

Choroby zakaźne

Choroby wirusowe i zakaźne charakteryzują się wyraźnymi objawami, szybko się rozprzestrzeniają i mogą szybko powodować ogromne straty w inwentarzu żywym. Rozprzestrzenianiu się infekcji lub wirusa sprzyjają zazwyczaj złe warunki bytowe: brudne kurniki i tereny zewnętrzne, pasza niskiej jakości oraz brudna woda pitna.

Wskazane jest ograniczenie kontaktu perliczek z innymi ptakami domowymi, a zwłaszcza dzikimi, ponieważ są one nosicielami niebezpiecznych chorób.

Pasteureloza

Pasterelloza jest wywoływana przez bakterię Gram-ujemną o nazwie Pasteurella. Choroba najczęściej dotyka młode zwierzęta gospodarskie. Istnieją dwie postacie pasterelozy:

• ostra – ptaki giną 2-3 dni po zakażeniu;
• przewlekła – ptak przeżywa, nabywa odporności, ale sam staje się źródłem zakażenia i w związku z tym podlega ubojowi.

Objawy:

• niska mobilność;
• wysoka temperatura;
• biegunka o barwie żółtej lub zielonej z domieszką krwi;
• wydzielina z nosa.

Leczenie: Nie ma skutecznego leczenia pasterelozy. Wszystkie ptaki, zarówno zakażone, jak i będące nosicielami, podlegają ubojowi. Jedynym środkiem zapobiegawczym jest przestrzeganie standardowych praktyk zapobiegania chorobom zakaźnym.

Mięso perliczki chorej na pastereloza jest surowo zabronione do spożycia.

Pulloroza

Bardzo niebezpieczna choroba, która może szybko unicestwić 80-90% stada, jeśli nie zostaną podjęte odpowiednie środki. Jeśli choroba stanie się przewlekła, ptaki wydają się wychudzone, a młode słabo się rozwijają.

Objawy:

• stolec ma barwę żółtawą lub białawą;
• utrata koordynacji;
• nieruchomość;
• Powikłaniem choroby pullorum jest zapalenie otrzewnej.

Chore ptaki są praktycznie nieruchome – nie mają siły. Ale jeśli perliczka spróbuje się poruszyć, wykazuje wyraźny brak koordynacji.

Leczenie: Chore perliczki są kierowane na ubój. Wszystkim pozostałym podaje się antybiotyki – penicylinę, biomycynę i inne.

Choroba Mareka

Inną nazwą tej niebezpiecznej choroby jest neurolimfomatoza. Wywołuje ją wirus opryszczki pospolitej (HSV) typu B. Wirus jest wydalany z kałem i wydzielinami, a następnie rozprzestrzenia się drogą powietrzną. Okres inkubacji trwa od 1 do 7 miesięcy, więc choroba przez długi czas pozostaje niewykryta.

Objawy:

• porażenie i niedowład łap;
• kalectwo;
• krzywe palce;
• rozciąganie łap;
• zmiany w narządach na poziomie komórkowym.

Zmarłego ptaka wysyła się do laboratorium w celu postawienia trafnej diagnozy, ponieważ choroba Mareka jest często mylona z białaczką. Ryzyko zgonu jest bardzo wysokie. Ptaki, które przeżyją, po pewnym czasie umierają.

Leczenie: Nie ma specyficznego leczenia. Powszechnie stosuje się leki przeciwwirusowe, takie jak acyklowir i inne. Są one jednak mało skuteczne, a śmiertelność z powodu choroby Mareka jest bardzo wysoka. Zwłoki martwych ptaków są niszczone. Szczepienie młodych ptaków jest skutecznym środkiem zapobiegawczym.

Poniższy film przedstawia szczepienie młodych zwierząt przeciwko chorobie Mareka:

Rzęsistkowica

Patogenem jest jednokomórkowy pasożyt Trichomonas. Dostaje się on do perliczek drogą pokarmową wraz z brudną wodą lub paszą. Najczęściej zakażeniu ulegają młode ptaki, zwłaszcza te w wieku od 10 do 90 dni. Choroba postępuje szybko i towarzyszą jej ciężkie objawy.

Objawy:

• odchody są żółte i pieniste;
• utrata apetytu;
• pragnienie – ptaki piją dużo wody;
• nieruchomość - chore perliczki siedzą bez ruchu, z rozpostartymi skrzydłami;
• Na błonie śluzowej dróg oddechowych gromadzi się żółtawy nalot, który uniemożliwia ptakom oddychanie i pobieranie pokarmu.

Stopniowo organizmy ptaków wyczerpują się z powodu braku tlenu.

Leczenie: Możliwe, ale tylko na początku choroby. Stosuje się leki przeciwrobacze, ponieważ chorobie często towarzyszą robaki. Podaje się również ipronidazol i kardinazol.

Mykoplazmoza

Zakażenie grzybicze atakujące drogi oddechowe. Główną przyczyną jest słaba wentylacja i przepełnienie kurnika.

Objawy:

• ciężki oddech;
• kaszel;
• kichanie;
• świszczący oddech;
• czerwone oczy;
• wyciek płynu z nozdrzy;
• zaburzenia żołądkowo-jelitowe.

Leczenie: Chorym perliczkom podaje się streptomycynę, biomycynę i inne antybiotyki. Aby zapobiec mykoplazmozie, nowonarodzonym pisklętom podaje się roztwór Enroxilu lub Baytrilu w dawce 1 ml na litr wody.

Gruźlica

Perliczki rzadko zapadają na gruźlicę. Choroba charakteryzuje się długim okresem inkubacji – 1-10 miesięcy – i przewlekłym przebiegiem. Z chorobą wiąże się bakteriemia. Gruźlicę wykrywa się podczas badania jelit, szpiku kostnego i narządów miąższowych.

Objawy:

• wzrost temperatury;
• niska mobilność;
• słabość;
• spadek produkcji jaj;
• pomarszczony grzebień i kolczyki;
• błony śluzowe i skóra są zażółcone;
• Ponadto można zaobserwować biegunkę, kulawiznę, niedowład i paraliż nóg oraz opadanie skrzydeł.

Chore perliczki szybko tracą na wadze i umierają z wycieńczenia. Powyższe objawy są typowe dla wszystkich gatunków drobiu zakażonego gruźlicą. U perliczek objawy są mniej nasilone niż na przykład u kur. Aby zdiagnozować gruźlicę, konieczne jest wyizolowanie czystej hodowli patogenu lub uzyskanie dodatniego wyniku biopsji.

Leczenie: Chore perliczki leczy się dwuetapowo. Najpierw, przez dwa miesiące, podaje się im mieszaninę pyrazynamidu, izoniazydu, streptomycyny, ryfampicyny i etambutolu. Jeśli ptak pozostaje nosicielem bakterii, podaje się mu mieszaninę ryfampicyny i izoniazydu przez trzy do czterech miesięcy.

Głównym sposobem walki jest obserwacjazasady opieki i utrzymania perliczekPerliczki są karmione pełnoporcjową dietą, a stado zapełniane jest zdrowymi ptakami. W przypadku podejrzenia gruźlicy w stadzie, wszystkie ptaki powyżej szóstego miesiąca życia są dwukrotnie badane na obecność gruźlicy. Wszystkie ptaki z pozytywnym wynikiem testu są ubijane.

Salmonelloza (dur brzuszny, paradur)

Patogeny to mikroorganizmy z rodzaju Salmonella. Zazwyczaj atakują młode ptaki w wieku od 2 do 6 tygodni. Osłabione dorosłe perliczki również są zagrożone. Okres inkubacji wynosi od 12 godzin do tygodnia. Źródłem zakażenia mogą być zakażone jaja wylęgowe. Do zakażenia dochodzi również poprzez kontakt z chorymi ptakami, poprzez paszę, odchody i powietrze.

Istnieją trzy postacie duru brzusznego: ostra, podostrą i przewlekła. Śmiertelność waha się od 50 do 100%.

Objawy ostrej fazy:

• niska mobilność;
• letarg;
• opadające skrzydła;
• oczy zamknięte lub półprzymknięte;
• potargane pióra;
• pragnienie;
• odmowa jedzenia;
• zapalenie spojówek;
• biegunka;
• śluz z nosa.

Ostra faza choroby trwa 1–4 dni i najczęściej kończy się zgonem.

W fazie podostrej zazwyczaj rozwija się zapalenie płuc, a stawy nóg puchną. Faza podostra trwa 6–10 dni.

Przewlekła postać choroby występuje zazwyczaj u młodych zwierząt w wieku półtora miesiąca i starszych. Obserwuje się wyczerpanie, duszność, niedowłady i paraliże. Postać przewlekła trwa 2-3 tygodnie.

Leczenie: Ptakom podaje się furazolidon przez 5 dni – jedną tabletkę rozpuszczoną w 3 litrach wody pitnej. Przez kolejne 5 dni podaje się antybiotyki, lewomycetynę i gentamycynę (dawkowanie zależy od wieku ptaka). Przez kolejne 5 dni podaje się nitrofuran.

Zdrowym ptakom podaje się lewomycetynę lub biomycynę przez tydzień profilaktycznie. Zaleca się również oddzielne odchowywanie młodych i dorosłych ptaków, a także utrzymanie czystości w kurniku i na wybiegu.

Salmonelloza jest niebezpieczna dla ludzi, dlatego należy zachować szczególną ostrożność w przypadku kontaktu z chorymi ptakami.

Zapobieganie chorobom zakaźnym

W przypadku wszystkich chorób zakaźnych – wirusowych i infekcyjnych – środki zapobiegawcze są takie same:

• regularne czyszczenie kurników;
• okresowa dezynfekcja kurników i sprzętu;
• terminowa izolacja osób zakaźnych;
• jeśli to konieczne – szczepienie;
• terminowy kontakt z lekarzem weterynarii.

Choroby niezakaźne

Główną przyczyną chorób niezakaźnych jest niewłaściwe utrzymanie i karmienie. Perliczki najczęściej chorują z powodu przeziębienia i niedożywienia. Kurnik powinien być suchy i ciepły, z dala od przeciągów. Karma powinna zawierać paszę zieloną i soczystą oraz suplementy mineralne.

Dna

Choroba jest spowodowana aktywnym odkładaniem się soli kwasu moczowego. Ze względu na wysoką zawartość azotu w paszy, sole te odkładają się w narządach wewnętrznych i tkankach. Chorują perliczki powyżej drugiego roku życia. Dna moczanowa zazwyczaj dotyka ptaki o monotonnej diecie.

Objawy:

• stawy stają się grubsze;
• ptak nie może się normalnie poruszać;
• apetyt rośnie;
• utrata wagi;
• pojawiają się problemy żołądkowo-jelitowe;
• odchody stają się białe;
• kloaka ulega zapaleniu.

Leczenie: Atofan dodaje się do wody przez dwa dni – 0,5 g na ptaka. Alternatywnie, chorym ptakom podaje się wodorowęglan sodu przez dwa tygodnie – 10 g na ptaka. Stawy leczy się jodem i maścią salicylową. Profilaktyka obejmuje spacery i zbilansowaną dietę.

Urazy

Najczęściej urazy powstają w wyniku walk i późniejszego dziobania. Agresja może być spowodowana przepełnieniem kurnika. Ważne jest, aby utrzymać wymaganą przestrzeń – 4 ptaki na metr kwadratowy. Walki mogą być również spowodowane jasnym światłem, suchym powietrzem lub niedoborem minerałów w diecie. Złamania mogą być również spowodowane niewłaściwym trzymaniem ptaka za nogi lub skrzydła.

Hodowca w swoim filmie opowiada o urazach, jakich mogą doznać perliczki podczas hodowli:

Objawy:

• krew i rany - od dziobania;
• W przypadku złamania otwartego kości wystają, natomiast w przypadku złamania zamkniętego kości nie są widoczne.

Leczenie: Rany przemywa się nadmanganianem potasu lub furacyliną (jedna tabletka na 250 ml). Następnie namaszcza się je jodyną i zszywa jedwabną nicią. Igłę i nić dezynfekuje się. Ranę opatruje się bandażem, a ptaka wyprowadza ze stada. W przypadku złamań zaleca się nastawienie końcówek kości, dezynfekcję skóry, założenie szyny z desek i opatrzenie rany.

Zaleca się oddzielne trzymanie ptaków w różnym wieku, aby zapobiec dziobaniu młodych przez starsze perliczki. Należy zapewnić ptakom odpowiednie warunki bytowe i usunąć agresywne osobniki ze stada.

Niestrawność

Chorują młode zwierzęta poniżej trzeciego miesiąca życia. Choroba może być spowodowana przegrzaniem lub nieprawidłową dietą. Dyspepsja to zaburzenie trawienia, które zaburza prawidłowe funkcjonowanie przewodu pokarmowego.

Objawy:

• częsta biegunka;
• odchody są płynne i pieniste, czasami z domieszką śluzu;
• brak apetytu;
• niska mobilność.

Leczenie: Chorym ptakom podaje się do picia 0,03% roztwór sody oczyszczonej lub 0,2% roztwór siarczanu miedzi. Do diety dodaje się suplementy witaminowe i fermentowane produkty mleczne. Zapobieganie dyspepsji polega na stosowaniu zbilansowanej, wysokiej jakości diety.

Zapalenie pępka

Choroba ta dotyka wyłącznie pisklęta urodzone w okresie noworodkowym. Wywołuje ją infekcja, która wnika przez tkankę pępkową. Zazwyczaj pępek powinien być początkowo zamknięty lub zamyka się w ciągu 3-4 godzin. Zapalenie pępka obserwuje się u piskląt wyklutych z jaj przechowywanych w niewłaściwym miejscu lub w przypadku niespełnienia warunków inkubacji (wahania temperatury i wilgotności).

Objawy:

• w pobliżu pępka tworzy się strup, z rany sączy się wydzielina;
• niska mobilność;
• siedzenie z głową spuszczoną;
• powiększony brzuch.

Jeśli pisklęta nie zostaną poddane leczeniu, śmierć nastąpi w ciągu 2–7 dni.

Leczenie: Jeśli pierścień pępowinowy pozostaje otwarty przez długi czas, perliczki oddziela się od stada, podaje się im wzbogaconą karmę i wodę z antybiotykiem. Rana jest leczona maścią antybakteryjną. Klatka musi być utrzymywana w czystości. Zapobieganie polega na starannym doborze jaj do wylęgu. Należy przestrzegać poniższych wskazówek.tryb inkubacji.

Katar

Katar (nieżyt nosa) u perliczek jest spowodowany wilgocią, zimnem i przeciągami. Choroba może wystąpić u ptaków w każdym wieku.

Objawy:

• brak apetytu;
• ciężki oddech;
• obfity wyciek śluzu z nosa.

Leczenie:Krople do nosa z dowolnym roztworem antybiotyku. Zapobieganie: stworzenie normalnych warunków życia i odpowiednie odżywianie.

Zapalenie otrzewnej żółtka

Niebezpieczny, potencjalnie śmiertelny stan. Polega na zapaleniu otrzewnej w wyniku pęknięcia jajnika. Żółtko, wyciekając do otrzewnej, ulega rozkładowi, co powoduje zatrucie. Uszkodzenie jajników może być spowodowane urazem, karmieniem tłuszczem zwierzęcym lub przedwczesnym zniesieniem jaj.

Objawy:

• powiększenie brzucha;
• utrata upierzenia;
• słabość.

Leczenie: To nie istnieje. Perliczki z zapaleniem otrzewnej żółtkowej są ubijane. Zapobieganie polega na unikaniu urazów i zrównoważone karmienie.

Pasożyty

Drób udomowiony jest stale atakowany przez robaki, pchły, kleszcze i inne szkodniki. Zainfekowane pasożytami ptaki przestają rosnąć i tracą na wadze. W stanie wychudzenia perliczki stają się podatne na infekcje i wirusy.

Robaki

We wczesnym stadium robaki są trudne do zdiagnozowania. Objawy stają się widoczne dopiero w zaawansowanym stadium choroby. Kiedy robaki stają się większe i liczniejsze, organizm ptaka nie jest w stanie poradzić sobie z zatruciem i pojawiają się wyraźne objawy zarażenia.

Lekarz weterynarii określa obecność i rodzaj robaków po zbadaniu odchodów w laboratorium. Brud, zatłoczone warunki i wilgoć w kurniku przyczyniają się do zarażenia robakami.

Objawy:

• aktywna utrata masy ciała;
• utrata apetytu;
• stan depresyjny.

Leczenie: Stosuje się leki przeciwrobacze. Jednak w zaawansowanych przypadkach nie leczy się ich, a ptaki są ubijane. Zapobieganie robaczycy polega na planowym odrobaczaniu stada.

Pchły

Złe warunki bytowe powodują rozprzestrzenianie się pasożytów skórnych, takich jak pchły i zjadacze piór. Pchły zmniejszają produkcję jaj i wydajność mięsa u perliczek.

Objawy:

• uszkodzone upierzenie;
• niespokojne zachowanie.

Leczenie: Zwalczanie pcheł jest znacznie trudniejsze niż zapobieganie im. Insektycydy stosuje się zarówno do zwalczania pcheł w kurniku, jak i u ptaków. Dobór odpowiedniego preparatu należy do lekarza weterynarii. W profilaktyce zaleca się regularną wymianę ściółki w kurniku, zapobieganie przeciągom i wilgoci oraz instalowanie piaskownic do kąpieli popielnych. Zaleca się również dodawanie do ściółki jałowca i piołunu.

Prawie wszystkie choroby perliczek są związane ze złymi warunkami bytowymi. Zapewnienie ptakom czystego i ciepłego kurnika, odpowiednie karmienie i regularne szczepienia znacznie zmniejszą ryzyko zachorowania.

Często zadawane pytania