Jak karmić gąsiątka od urodzenia?

Chociaż gęsi są drobiem stosunkowo łatwym w utrzymaniu, prawidłowe karmienie i wysokiej jakości składniki są kluczowe dla prawidłowego rozwoju świeżo wyklutych piskląt, ponieważ pierwszy miesiąc życia jest kluczowy dla ich zdrowia.

Żywienie od urodzenia

Obowiązuje szczegółowy harmonogram karmienia, a ilość składników odżywczych, których potrzebują ptaki, jest starannie dobierana do ich potrzeb. Ten system karmienia nadaje się zarówno dla piskląt hodowanych w inkubatorach, jak i w kurniku.

Istnieją trzy różne metody karmienia piskląt: mokra, sucha i mieszana. Najlepsza dla gęsi jest dieta łączona, zawierająca pokarmy roślinne, takie jak trawa i warzywa (marchew, kapusta, ziemniaki, brukiew i dynia). Dodatkowo ptaki otrzymują zboża, rośliny strączkowe, świeże ryby, odtłuszczone mleko i serwatkę.

Podaje się im wyłącznie przegotowaną wodę, wzbogaconą roztworami witaminowymi, takimi jak Chiktonik. Są one niezbędne do wzmocnienia układu odpornościowego i zapobiegania niedoborom białek, tłuszczów i innych cennych składników odżywczych.

Pierwsze karmienie

Pisklęta gęsie są karmione po raz pierwszy zaraz po wykluciu i zaschnięciu. Należy to zrobić jak najszybciej, aby zapobiec ich śmierci. W tym celu żółtko ugotowanego na twardo jajka należy lekko rozcieńczyć wodą i drobno posiekać. Należy pamiętać, że duże kawałki (powyżej 2-3 mm) nie mogą zostać połknięte przez pisklę. Biorąc pod uwagę fakt, że karmienie uzupełniające jest podawane 6 do 8 razy dziennie przez około dziesięć dni, z wyłączeniem nocy, ilość pokarmu powinna być wystarczająca, aby pisklę mogło strawić kolejny posiłek, który trwa około godziny lub dwóch.

Niektórzy uważają, że do żółtka jednodniowych gąsiąt można dodać zieleninę, drobno zmieloną mąkę kukurydzianą lub zboże już pierwszego dnia. Niektórzy właściciele, przy dobrej, ciepłej pogodzie, wypuszczają je do zagrody niemal natychmiast, gdzie mogą samodzielnie dziobać trawę.

Karmienie od 2 do 10 dni

Od drugiego dnia umieszczanie gąsiąt w klatce na wolnym powietrzu jest całkowicie właściwe. Oprócz jajek, ich pożywienie obejmuje drobno posiekaną dymkę, nieobrane, rozdrobnione ziarno, koniczynę i mleko w proszku. Ponieważ gąski mogą udeptać pokarm, karmę wysypuje się na niską tackę. Uważa się, że tym ptakom nie trzeba podawać fermentowanych produktów mlecznych, tak jak kurom, ale twaróg i mleko można dodawać do mieszanek lub karm mokrych, dostarczając im wapnia i innych niezbędnych składników odżywczych. W poidełku powinna być zawsze świeża woda.

Od trzeciego dnia nie podaje się już jaj. Do paszy można dodawać warzywa liściaste, takie jak lucerna, młode pokrzywy, trawy zbożowe i strączkowe oraz marchew. Od czwartego dnia wprowadza się gotowane buraki i ziemniaki, twaróg oraz groch łuskany namoczony w wodzie. Do paszy dodaje się drożdże w celu uzupełnienia witamin.

W wieku od jednego do pięciu dni przybliżona dzienna dieta gąsiątka wynosi:

• ziarno – 15 g;
• zielenina – 5 g;
• otręby pszenne – 3 g;
• marchew – 5 g;
• mleko – 25 g;
• limonka – 0,3 g;
• karma sucha – 2 g.

Od 6 do 10 dnia życia dietę można uzupełniać warzywami i wtedy dieta będzie wyglądała następująco:

• ziarno – 15 g;
• zielenina – 30 g;
• otręby pszenne – 5 g;
• pasza dla zwierząt – 7 g;
• mleko – 50 g;
• kreda, pokruszone muszle – 0,5 g;
• ciasto z surowych warzyw korzeniowych – 4 g;
• ziemniaki gotowane, buraki – 20 g.

Śrutę słonecznikową, a jeszcze lepiej śrutę rzepakową, należy najpierw namoczyć, a następnie drobno zmielić. W tym okresie do diety ptaków można również włączyć gotowane kaszki z prosa, pszenicy i kukurydzy. Po osiągnięciu siódmego dnia życia pisklęta przechodzą na sześć posiłków dziennie. Ten kolejny etap charakteryzuje się szybkim wzrostem, a pisklęta potrzebują więcej białka, a groch łuskany jest w tym celu idealny.

Karmienie od 10 do 21 dnia

Po dziesiątym dniu ważne jest wprowadzenie do diety ptaków pokarmów o większej zawartości kalorii, ale ich ilość nie powinna przekraczać 15% głównego pożywienia. W przypadku ziemniaków nie zaleca się podawania więcej niż 10% dziennej dawki.

Fasolę, fasolę czerwoną i groch moczy się przed gotowaniem, a następnie rozgniata i łączy z owsianką, mieloną kukurydzą, startą marchewką i otrębami. Dwutygodniowe pisklęta przechodzą na dietę pięcioposiłkową, uzupełnianą specjalistyczną paszą mieszankową (PK-30) lub karmą dla kur (PK-2 lub PK-5).

Doświadczenie pokazuje, że w tym okresie najlepszym pożywieniem dla młodych gąsiąt jest zielenina. Przez jakiś czas ptaki mogą żerować w zagrodzie na trawie, którą same znajdą, w szczególności poszukując pożytecznych roślin i korzeni. Doświadczeni rolnicy zazwyczaj zaprzestają karmienia piskląt w tym okresie, z wyjątkiem suplementów mineralnych i czystej wody.

Gdy trawa na pastwisku zmaleje, wprowadza się rozdrobnione ziarno, owsiankę i rośliny strączkowe. Gęsi przybierają na wadze również dzięki warzywom korzeniowym i dyni, które dostarczają im witamin z grupy B, karotenu i kwasu askorbinowego. Gąsiątka łatwo trawią surowe zboża i ziarna, ale nie powinny one stanowić więcej niż 20% ich codziennej karmy.

Karmienie gąsiąt po 21 dniach

Od trzeciego tygodnia życia ptaki powinny być karmione nie częściej niż cztery razy dziennie. Wymagają dużej ilości zielonego pokarmu, który stanowi do 70% ich dziennego zapotrzebowania. Należą do niego mniszek lekarski, szczaw, trojeść, mlecz, lucerna, rdest, inne rośliny oraz wierzchołki korzeni. Każde gąsiątko powinno otrzymywać do 200 gramów trawy dziennie.

Ponadto w codziennej diecie gąsiątka w tym okresie powinny znaleźć się następujące produkty:

• otręby – 40 g;
• ziarno – 35 g;
• warzywa (buraki, marchew, ziemniaki) – 120 g;
• zmielony kamień muszlowy – 3,5 g;
• ciasto – 25 g
• pasze dla zwierząt w postaci mączki mięsno-kostnej i mączki rybnej – 30 g.

Młodym gęsiom podaje się także odrobinę soli, nie zjedzone resztki jedzenia i okruchy chleba; produkty te muszą być oczywiście świeże.

W przypadku dużych stad zakup odpadów zbożowych bezpośrednio z młyna może być opłacalny. Choć dość drogi, ziarno to zawiera wystarczającą ilość mąki i kalorii, co pozwala gęsiom na prawidłowy przyrost masy.

W przypadku karmienia roślin zbożowych - pszenicy, jęczmienia, prosa - produkty muszą zawierać minimalną ilość szkodliwych zanieczyszczeń, dopuszcza się 0,1% plew, 0,25% kąkolu i 0,05% sporyszu.

Przez trzy tygodnie młode gąsiątka są pokryte puchem, ale już po 10 dniach można zaobserwować wzrost piór ogonowych, a po kolejnym tygodniu – piór na skrzydłach. Ptaki osiągają pełne upierzenie w wieku trzech miesięcy. Uważa się, że do tego czasu gęsi nie powinny przebywać w pobliżu naturalnych zbiorników wodnych.

Reżim żywieniowy

Ptaki można karmić według ustalonego harmonogramu, czyli w regularnych odstępach czasu. Niektórzy hodowcy decydują się jednak na karmienie na żądanie, gdzie gąsiątka same decydują, kiedy i ile jeść. Oznacza to w zasadzie brak ustalonego harmonogramu. Wadą tego podejścia jest to, że pisklęta często się przejadają, co prowadzi do otyłości.

Apetyt młodych ptaków zależy przede wszystkim od:

• dziedziczność;
• pewna rasa;
• stan zdrowia;
• płeć - kobiety jedzą znacznie mniej niż mężczyźni.

W hodowli gęsi hodowlanych dobre rezultaty przynosi specjalny schemat żywienia: karmienie piskląt zielonką jednego dnia, a zbożem lub paszą mieszaną następnego. W czasie upałów trzytygodniowym gąsiątkom podaje się mokrą paszę rano i wieczorem, a resztki zboża lub pokruszone ziarno na noc. Jeśli młode stado spędza większość dnia na pastwisku, dokarmianie stosuje się tylko wieczorem.

Po ustaleniu konkretnego harmonogramu karmienia piskląt, należy go konsekwentnie przestrzegać, zmniejszając częstotliwość karmienia w miarę wzrostu stada, stopniowo przesuwając limity czasowe. Prawidłowe karmienie jest kluczem do zapewnienia zdrowego i dobrze odżywionego wzrostu gęsi.

Co jest surowo zabronione w karmieniu?

Ptaki powinny zawsze mieć świeży pokarm w karmnikach. Jeśli jakiś pokarm pozostanie, należy go natychmiast usunąć, ponieważ zepsuty pokarm może prowadzić do rozwoju pleśni, co jest niedopuszczalne w przypadku młodych ptaków. Trawa podawana pisklętom również powinna być świeża – po prostu nie zjedzą zwiędłej trawy ani roślin o szorstkich, twardych liściach lub łodygach.

Karmienie piskląt wyłącznie suchą karmą jest niedopuszczalne, ponieważ może prowadzić do niedrożności jelit. Niepożądana jest również nagła zmiana rodzaju karmy; należy to robić stopniowo.

Ptakom można podawać wiele różnych pokarmów, jednak niektóre z nich są dla nich niebezpieczne:

• niskiej jakości dodatki pochodzenia roślinnego i zwierzęcego;
• wątpliwa pasza o niejasnym składzie;
• wierzchołki ziemniaków, ich owoce, jeśli skórka na nich jest zielona;
• żyto świeżo zebrane;
• jakiekolwiek spleśniałe jedzenie;
• Do ziół zalicza się m.in. ambrozję, turzycę, konwalię, szalej, przywrotnik, komosę ryżową i komosę.

Do ukończenia miesiąca życia gąsiątkom nie należy dawać trawy z śladami rosy lub deszczu ani pozwalać im spacerować po mokrym wybiegu, ponieważ ptaki mają słaby układ oddechowy i mogą się przeziębić i umrzeć. Dlatego nawet woda w poidłach powinna być podawana w taki sposób, aby nie ochlapać im piersi. Kąpiel jest również zabroniona do ukończenia trzech tygodni, dopóki ich puch nie zmieni się w pióra.

Pielęgnacja słabych gąsiąt

Pomimo niepozorności tego ptaka domowego, śmiertelność lęgów bywa dość wysoka. Niektóre pisklęta słabo jedzą i chwieją się na nogach, co jest powodem do niepokoju i pilnej opieki nad osłabionymi gąsiątkami. Przyczyną tego stanu może być niewłaściwa dieta, zatrucie, pasożyty i inne czynniki. Takie osobniki wymagają szczególnej opieki i specjalnej diety, a także powinny być umieszczone w osobnej wolierze.

Poniższy środek pomoże Twojemu dziecku stanąć na nogi:

• ze 120 ml mleka, do którego dodaje się 1/4 małej łyżeczki cukru kryształu i świeże żółtko, sporządza się specjalną mieszankę;
• Po dokładnym wymieszaniu mieszanki należy dodać do niej biomycynę lub penicylinę.

Podczas leczenia ptaki chore wymagają temperatury nie mniejszej niż +28 stopni, a jeśli pisklę ukończyło tydzień życia, obniża się ją do +22-23 stopni.

Wielu początkujących hodowców zastanawia się, czy konieczne jest stosowanie oleju rybiego u młodych gęsi. Czy należy go dodawać do ich karmy? Podawanie go pisklętom jest niezbędne, ponieważ zawiera niezbędne witaminy. Należy go dodawać do diety piskląt od dziesiątego dnia życia.

Zdrowe lęgi można ocenić, jeśli gąski mają dobry apetyt, piją dużo wody i spędzają większość czasu przy karmniku. Czasami gąski mogą odpoczywać na ściółce, ale nie zwijają się w kłębek ani nie tłoczą się razem.

Właściwa pielęgnacja wpływa na apetyt

Oprócz zróżnicowanego menu, które zawiera konkretne składniki pokarmowe i jest rozplanowane dosłownie na każdy dzień, odpowiednio do wieku gąsiątka, ważne jest, aby maluszki zaspokajały również inne potrzeby związane ze zdrowiem i pełnym rozwojem:

• Przez dziesięć dni po wykluciu trzyma się je w domu, ponieważ na zewnątrz mogą szybko umrzeć, ponieważ ich organizm nie jest jeszcze w stanie zatrzymywać ciepła. Dlatego przez pierwsze trzy dni konieczne będzie sztuczne utrzymanie temperatury na poziomie 28-30 stopni Celsjusza.
  Przy odpowiednim ogrzewaniu ptaki wykazują dobry apetyt i swobodnie poruszają się po wolierze. Temperatura jest stopniowo obniżana w ciągu trzech tygodni od narodzin do 18-20 stopni Celsjusza. W niższych temperaturach pisklęta mają tendencję do zbijania się w gromadkę, co może prowadzić do uduszenia i śmierci. Zbyt wysoka temperatura w wolierze powoduje ospałość, utratę apetytu, a w rezultacie znaczne spowolnienie tempa wzrostu.
• Oświetlenie jest równie ważne, dlatego przez pierwsze siedem dni gąsiątkom zapewnia się stałe oświetlenie. Przyciemnianie odbywa się tylko w nocy, aby zapewnić młodym łatwy dostęp do pożywienia i wody. Tydzień później w kurniku ustala się 15-godzinny okres światła dziennego, ale odbywa się to stopniowo, z codziennym zmniejszaniem czasu oświetlenia.

Przeczytaj więcej na temat: Jak hodować gęsi w domu.

Przydatne wskazówki

Karmiąc gąski należy zwrócić uwagę na następujące kwestie:

• Mieszając różne składniki karmy, trzeba zwracać uwagę na jej konsystencję – powinna być soczysta, wilgotna i krucha, ale nie lepka, gdyż lepkie jedzenie zatyka jamy nosowe gąsiąt, co później prowadzi do chorób;
• Pisklętom podaje się wyłącznie czystą wodę; można ją pobrać z kranu, ale lepiej ją przefiltrować;
• Oprócz karmnika należy ustawić dodatkową tackę z kredą, piaskiem, suchymi kośćmi, muszlami lub żwirem, ponieważ gąsiątka potrzebują minerałów; niektórzy właściciele dodają te składniki bezpośrednio do karmy;
• Bardzo ważne jest zrozumienie preferencji smakowych ptaka i uwzględnienie tych cech podczas przygotowywania puree kombinowanego;
• Niezwykle ważna jest czystość pomieszczenia i naczyń, z których jedzą gąsiątka; ponadto pościel należy zmieniać im co dwa dni;
• Aby zapobiec zaburzeniom i chorobom układu trawiennego, do wody w poidełku należy dodać odrobinę nadmanganianu potasu;
• Najsłabszym i najbardziej chorym osobom podaje się mieszankę mleka (100 ml) z żółtkiem i biomycyną w celu wzmocnienia organizmu i przyspieszenia powrotu do zdrowia.

Jeśli gęsi się dławią i kaszlą, może to oznaczać, że ich pokarm jest zbyt suchy i mączysty, dlatego należy im podać trochę wody lub wilgotnego piasku. Pisklęta powinny jednak otrzymywać przez cały dzień pokarm złożony z twardych składników roślinnych; zazwyczaj wystarcza im to na oczyszczenie przełyku.

Po wyglądzie i zachowaniu piskląt można stwierdzić, czy prawidłowo się odżywiają i czy są zdrowe. Jeśli są aktywne i rozwijają się prawidłowo, oznacza to, że ich układ pokarmowy funkcjonuje prawidłowo, więc można nadal stosować ten sam harmonogram karmienia i menu.

Często zadawane pytania