Kazuar australijski to duży, piękny, a jednocześnie groźny i nieprzewidywalny ptak, żyjący głęboko w lasach deszczowych i rzadko widywany przez ludzi. Jego wygląd przyniósł mu przydomek „rogata głowa”. W swojej ojczystej Australii kazuar nazywany jest „dinozaurem”.
Pochodzenie
Naukowcy ustalili, że cała linia gatunkowa bezgrzebieniowców (w tym kazuary, strusie, emu, kiwi i inne) pochodzi z jednego superkontynentu, który ostatecznie rozpadł się na kilka kontynentów. Ptaki te nie występują już na jednym obszarze.
Dowodem wspólnego pochodzenia jest utrata stępki u wszystkich ptaków z tej gromady. Jest to wyrostek kostny, unikalny dla ptaków latających, nietypowy dla bezgrzebieniowców.
Archeolodzy rzadko znajdują szczątki australijskiego kazuara. Wszystkie odkryte szczątki znajdują się w tym samym obszarze, w północno-wschodniej części kontynentu. Wyjątkiem jest jeden ptak odkryty w Australii Południowej. Dowodzi to, że zasięg występowania kazuara był kiedyś większy, ale z czasem uległ zmniejszeniu.
Obecnie tereny te, z wyjątkiem ich północno-wschodniej części, są słabo zasiedlone przez kazuary; znalezienie ich jest tam praktycznie niemożliwe.
Opis wyglądu i życia ptaka
Kazuar australijski to duży ptak, nieco przypominający strusia. Przedstawiciele tej gromady wyróżniają się jaskrawo ubarwioną szyją i charakterystyczną naroślą na głowie. Ptak używa tego nakrycia głowy jako broni podczas walk o partnerkę, do pokonywania przeszkód w poszukiwaniu pożywienia i tak dalej.
Cechy zewnętrzne:
- W zależności od gatunku, szyja może być naga lub opierzona. Niektóre grupy mają jeden lub dwa tzw. „podgardle” na szyi bliżej ciała.
- Ptak ma skrzydła, lecz w procesie ewolucji stały się one szczątkowe, tzn. nie są wykorzystywane przez ptaka zgodnie z przeznaczeniem.
- Kazuary osiągają wysokość człowieka, wynoszącą od 160 do 180 centymetrów, ale u niektórych osobników może ona sięgać nawet dwóch metrów.
- Kazuary są największymi ptakami Australii i Oceanii, ważącymi 50–60 kilogramów.
- Samce kazuarów są mniejsze od samic i mają jaśniejsze ubarwienie. Pióra kazuarów są brązowe, gdy są młode, ale czernieją w miarę dojrzewania.
- Ptaki te mają silne, dobrze rozwinięte nogi z trzema palcami i długimi pazurami. To sprawia, że kazuar jest niebezpiecznym przeciwnikiem (jego nogi mogą zranić lub zabić).
Kazuary australijskie są z natury samotnikami. Są ptakami skrytymi. Jeśli nie są niepokojone, nie są agresywne. Potrafią jednak bronić swoich młodych lub terytorium przy najmniejszym wtargnięciu.
Kazuary w Australii spędzają większość czasu na poszukiwaniu pożywienia. Robią to w ciemności, wieczorem lub wczesnym rankiem. W ciągu dnia ptaki odpoczywają.
Dokładna długość życia kazuarów w Australii jest nieznana, ponieważ ich życie na wolności jest słabo zbadane. Naukowcy szacują, że na wolności żyją one 12–19 lat, podczas gdy w ogrodach zoologicznych dożywają nawet 40 lat.
Rodzaje kazuarów
| Nazwa | Wysokość | Waga | Kolor upierzenia |
|---|---|---|---|
| W hełmie | 160-180 cm | 50-60 kg | Czarny |
| Pomarańczowoszyi | 160-180 cm | 50-60 kg | Pomarańczowy/żółto-czerwony |
| Muruk | 110 cm | 50-60 kg | Jasnoniebieski |
Kazuary można spotkać w lasach północno-wschodniej Australii. Na tym kontynencie występują trzy pospolite gatunki:
- W hełmie. Znany także jako pospolity lub południowy łuskowaty ...
- Pomarańczowoszyi lub jednopłatowy. Ich populacja również bardzo się zmniejszyła w ostatnich latach. Można go rozpoznać po narośli na głowie, która jest większa niż u innych gatunków. Inną charakterystyczną cechą jest pomarańczowe lub żółtoczerwone upierzenie na częściach szyi oraz pojedynczy „wosk”.
- Muruk. Najmniejszy kazuar, osiągający zaledwie 110 centymetrów wysokości. Wyrostek na głowie jest czarny i trójkątny (u innych gatunków jest brązowy i wydłużony).
Szyja muruki jest jasnoniebieska, z okazjonalnymi różowymi plamkami na policzkach. Nie ma kolczyków. Jest to najpospolitszy gatunek w Australii.
Różne gatunki mają różne siedliska. Kazuar czerwonoszyi preferuje lasy nizinne, kazuar hełmiasty – lasy średniogórskie, a muruk – lasy wysokogórskie. Pomimo odmiennego wyglądu i siedlisk, wszyscy członkowie rodziny prowadzą podobny tryb życia i odżywiają się podobnie.
Co je kazuar?
Kazuary żyją w wilgotnym środowisku, dlatego ich dieta jest odpowiednia.
Kazuary żywią się głównie opadłymi owocami lub grzybami jadalnymi z niższych gałęzi. Zjadają również małe zwierzęta, takie jak:
- ślimaki;
- węże;
- żaby;
- owady.
Czasami połykają kamienie jako gastrolity, aby rozdrabniać twardy, gęsty pokarm. Krótko mówiąc, kazuar zjada wszystko, co ma pod nogami, aby nie umrzeć. Jego dieta zawiera również duże ilości wody, bez której nie mógłby przeżyć.
Struktura społeczna i reprodukcja
Naukowcy nie określili jeszcze dokładnego sezonu rozrodczego kazuarów australijskich. Większość osobników rozmnaża się latem i jesienią. Zdarzały się jednak przypadki, że okres godowy tych ptaków przypadał na inne pory roku.
Samiec wybiera obszar o powierzchni do pięciu metrów kwadratowych i czeka na samicę. Po jej przybyciu rozpoczyna się rytuał godowy. Samiec unosi pióra, krąży wokół partnerki i wydaje długi, głuchy odgłos.
Po kopulacji spędzają razem kilka tygodni. To jedyny czas, kiedy kazuary nie są same. Samiec buduje gniazdo, a samica składa w nim nie więcej niż osiem jaj.
Odpowiedzialność za wysiadywanie jaj i wychowywanie młodych spada na samca. Samice wracają następnie w poszukiwaniu partnera. Okres ciąży piskląt wynosi od 40 do 60 dni. W ciągu roku kazuary osiągają rozmiary dorosłego osobnika, osiągając dojrzałość płciową w wieku trzech lat.
Naturalni wrogowie
Kazuary mają w Australii niewielu wrogów. Mieszkańcy kontynentu wolą unikać starć z tym dużym, silnym ptakiem.
Ludzie są przyciągani przez jaskrawe upierzenie i długie pazury kazuarów. Ich ofiary są wykorzystywane do wyrobu biżuterii, między innymi w celach rytualnych. Ptaki te są zabijane dla ich smacznego i pożywnego mięsa.
Dziki i psy stanowią zagrożenie dla kazuarów. Niszczą gniazda i jaja, uniemożliwiając im rozmnażanie. Zwierzęta te są ich głównymi konkurentami w okresach niedoboru pożywienia.
Ciekawostki
Poza wyglądem, australijskie kazuary posiadają cechy unikalne dla tego kontynentu. Jedną z nich jest ich podwyższona agresja. W 2004 roku ten nielotny gatunek został wpisany do Księgi Rekordów Guinnessa jako najgroźniejszy ptak.
Kazuary nie lubią nie tylko ludzi, ale także przedstawicieli swojego gatunku. Kiedy spotykają się na tym samym terytorium, zaczynają ze sobą walczyć. Naukowcy wciąż nie odkryli przyczyny tej agresji.
Inne ciekawostki na temat wyglądu i życia przedstawicieli rodziny kazuarowatych:
- Status kazuara jako największego ptaka Australii może konkurować tylko ze strusia;
- nie mogą latać, ponieważ ich skrzydła są małe i niewystarczająco silne, aby unieść taki ciężar w powietrze;
- w przeciwieństwie do braku zdolności latania ptak ten szybko biega (przyspiesza do 50 kilometrów na godzinę);
- hełm na głowie jest twardym, gąbczastym materiałem pokrytym warstwą rogową, a upierzenie strukturą bardziej przypomina wełnę;
- Kazuary są zbawcami lasu, gdyż jedząc owoce, rozsiewają nasiona w swoim środowisku (nie przeżuwają pokarmu, nawet jeśli jest duży);
- W okresie godowym samica może zmieniać trzech partnerów, podczas gdy samce wysiadują jaja, poświęcając się.
- ✓ Obecność hełmu na głowie, który służy do ochrony i w grach godowych.
- ✓ Zdolność osiągania prędkości do 50 km/h pomimo braku umiejętności latania.
- × Kazuary potrzebują dużej przestrzeni do swobodnego poruszania się, minimalna powierzchnia przeznaczona dla jednego osobnika powinna wynosić co najmniej 1000 metrów kwadratowych.
- × Ze względu na agresywną naturę tych zwierząt, szczególnie w okresie lęgowym, konieczne jest zapewnienie solidnego ogrodzenia o wysokości co najmniej 2 metrów.
Kazuary australijskie to wyjątkowe ptaki. Wyróżniają się uderzającym wyglądem (żadne inne żywe stworzenie na Ziemi nie ma takiego nakrycia głowy) i są samotnikami. Kazuary pozostają słabo zbadane. Naukowcy uważają, że ich przodkami były gady. Te cechy negatywnie wpływają na wzrost populacji. Cierpią z powodu nadmiernej uwagi ze strony człowieka. Dwa gatunki z tej rodziny w Australii są krytycznie zagrożone wyginięciem.