Jeśli kaczuszki padają bez przyczyny, pierwszym objawem może być choroba białych mięśni, poważny stan patologiczny. Kaczuszki można wyleczyć tylko we wczesnym stadium, dlatego ważne jest zrozumienie wszystkich objawów każdej postaci choroby. Zapobieganie chorobie jest jednak jeszcze łatwiejsze. Aby to zrobić, należy zrozumieć jej etiologię, patogenezę i inne niuanse.
Definicja choroby białych mięśni
Choroba białych mięśni to poważne zaburzenie metaboliczne, które powoduje zmiany morfologiczne i czynnościowe w tkance mięśnia sercowego i szkieletowego, układzie nerwowym, wątrobie i innych narządach. Choroba zazwyczaj objawia się u kacząt do trzeciego miesiąca życia, a rozpoczyna się w drugim tygodniu życia. Czasami jednak może wystąpić wcześniej.
Etiologia
Etiologia jest słabo poznana, zwłaszcza u młodych kaczek. Wiadomo jednak, że choroba jest spowodowana zaburzeniami równowagi mineralnej i witaminowej w organizmie, a w szczególności niedoborem witamin E, B, A, selenu, manganu, miedzi, kobaltu, jodu, cysteiny i metioniny. Najczęstszymi niedoborami są selen i witamina K.
Choroba charakteryzuje się zmianami enzootycznymi (endemicznymi) i ogniskowymi. Najczęściej występuje w kurnikach zlokalizowanych na kwaśnych glebach, na terenach nizinnych, zalanych i wyjałowionych.
Patogeneza
Dziobanie i skubanie piór to najczęstsze zachowania wśród młodych kaczek. Dzieje się tak z powodu niedoboru składników odżywczych, a sytuację pogarsza wysoka wilgotność i brud w kacznicy. Dlatego pierwszymi objawami są potargane pióra, ich wypadanie i odsłonięcie spodu ciała.
Dlaczego niedobór selenu powoduje chorobę białych mięśni? Okazuje się, że ten składnik odżywczy odgrywa aktywną rolę w funkcjonowaniu wszystkich narządów i układów. Bez niego aktywność antyoksydacyjna organizmu ulega osłabieniu, co prowadzi do jego osłabienia.
Selen jest składnikiem peroksydazy glutationowej. Enzym ten pomaga rozkładać wolne rodniki, które są toksycznymi nadtlenkami. Jeśli nie zostaną one rozłożone i usunięte z organizmów kaczek, prowadzą do zatrucia, destabilizacji błon komórkowych i obumierania komórek. W rezultacie ptaki umierają.
Objawy choroby białych mięśni u kacząt
U dorosłych ptaków choroba białych mięśni nie daje charakterystycznych objawów, natomiast u kacząt objawia się dystrofią wątroby i stłuszczeniem. Dlatego obraz kliniczny jest bardzo wyraźny. Choroba jest najczęściej wykrywana zimą i wiosną, rzadziej w innych porach roku. Młode dotkniętych nią kaczek rodzą się z ograniczoną przeżywalnością.
Ostra forma
W ostrej postaci choroby białych mięśni kaczuszki wykazują wyraźne objawy, ale śmiertelność jest najniższa (dzięki wczesnemu wykryciu choroby). Jak rozpoznać:
- stan depresyjny;
- biegunka;
- przyspieszony oddech;
- kalectwo;
- drgawki, drżenie mięśni i porażenie nóg;
- tachykardia;
- utrata apetytu;
- wydzielina z nosa i oczu.
Ostra faza choroby trwa tydzień. Jeśli choroba przebiega bezobjawowo, co zdarza się najczęściej u dorosłych, śmierć następuje nagle.
Postać podostra
Jeżeli choroba białych mięśni występuje w formie podostrej, objawy kliniczne nie są tak nasilone:
- łagodna depresja;
- zmniejszony apetyt, a nie utrata;
- obecność świszczącego oddechu;
- biegunka;
- potargane pióra;
- niemiarowość;
- niechęć do wstawania, powodująca zanik mięśni.
W fazie podostrej odporność spada, co prowadzi do rozwoju innych chorób u kacząt. Najczęściej dotyczą one płuc (zapalenie opłucnej itp.). Ten etap trwa od 2 do 4 tygodni, a śmiertelność jest wysoka.
Przewlekły przebieg
Postać przewlekłą obserwuje się u kacząt powyżej 3. miesiąca życia i przebiega ona podobnie do postaci podostrej lub ostrej, ale dodatkowymi objawami są opóźnienia wzrostu i rozwoju oraz dystrofia mięśniowa. Postać przewlekła trwa od 3 do 4 tygodni.
Zmiany patologiczne i morfologiczne
Główne zmiany patologiczne obserwuje się w mięśniach odpowiedzialnych za aktywność fizyczną. W szczególności dotyczy to mięśni prążkowanych zlokalizowanych w tylnej i przedniej części obręczy barkowej kaczki. Nieuchronnie dotknięte są również mięśnie sercowe. W niektórych przypadkach zmiany zachodzą w mięśniach przepony.
- ✓ Obecność białawych plam na mięśniach przy badaniu wzrokowym.
- ✓ Zmniejszona aktywność kaczątek, niezwiązana z innymi chorobami.
Diagnostyka
Chorobę białych mięśni należy diagnozować nie tylko na podstawie objawów klinicznych, ale również w warunkach laboratoryjnych. W tym celu analizuje się skład paszy pod kątem zawartości selenu i innych składników odżywczych. Jeśli zawartość ta jest mniejsza niż 0,1 mg na 1 kg paszy, oznacza to niski poziom selenu.
Dodatkowo bada się krew kacząt – w przypadku choroby poziom selenu wynosi mniej niż 10 mcg na 100 ml krwi.
Leczenie i profilaktyka
Chorobę mięśnia sercowego można wyleczyć jedynie we wczesnym stadium, ale jeśli wystąpił już blok mięśnia sercowego lub dystrofia mięśnia sercowego, wyleczenie choroby staje się niemożliwe. Co obejmuje proces leczenia?
- Chore kaczuszki przenoszone są do osobnego domku. Muszą być umieszczone na suchej ściółce. W tym okresie potrzebują odpoczynku i unikania sytuacji stresowych. Ważne jest również zapewnienie im ciepła.
- Zalecany jest E-selen – suplement, który nasyca organizm ptaka selenem i witaminą E. Dla kacząt wystarczające jest 1 ml do maksymalnie 2 ml produktu rozpuszczonego w 1 litrze wody pitnej. Czas trwania kuracji wynosi co najmniej 10 dni, ale najczęściej 2 tygodnie. Karmienie powinno odbywać się za pomocą specjalnego systemu pojenia dla kaczek.
- Poprawia się jakość odżywiania, wprowadzane są inne minerały i witaminy, które wzmacniają układ odpornościowy.
- • Dodanie witaminy C do diety przyspiesza rekonwalescencję kacząt po leczeniu.
- • Regularne monitorowanie kacząt przez 2 tygodnie po leczeniu zapobiega nawrotom.
Zapobieganie jest bardzo proste i polega na:
- stworzenie warunków spełniających normy sanitarno-higieniczne - pomieszczenia suche i czyste;
- karmienie pokarmem bogatym w witaminy i selen (dotyczy to nie tylko nowonarodzonych kacząt, ale również kaczek niosek);
- dodanie selenu do gleby, z której pochodzi trawa służąca do karmienia kaczek;
- podawanie selenitu bezpośrednio po wykluciu (dawkowanie ustala lekarz weterynarii);
- oddzielanie kacząt od dorosłych, ponieważ są one bardziej podatne na różne choroby.
- × Niedostateczna dbałość o poziom wilgotności w kurniku może doprowadzić do rozwoju choroby, nawet jeśli zostaną podjęte wszystkie inne środki zapobiegawcze.
- × Spożywanie paszy bez wcześniejszej analizy zawartości selenu i witaminy E znacznie zwiększa ryzyko wystąpienia choroby.
Selen odgrywa kluczową rolę w rozwoju kacząt, dlatego ważne jest monitorowanie jego poziomu w paszy, wodzie i glebie. Szybko rozpoznaj objawy kliniczne, aby skutecznie leczyć chorobę białych mięśni. Pamiętaj, że choroba może mieć rozległy zasięg, potencjalnie prowadząc do utraty całego stada kaczek.