Kompletny przewodnik po przycinaniu jabłoni: cele, rodzaje, terminy (wiosna, lato, jesień), wzorce dla różnych grup wiekowych i kształtów koron.

Przycinanie jabłoni to nie tylko zabieg ogrodniczy; wymaga doświadczenia, cierpliwości i zrozumienia biologii drzewa. Prawidłowe przycinanie sprzyja zdrowej koronie, większej ilości owoców i ich lepszej jakości.

Dlaczego jabłonie wymagają przycinania?

Ta praktyka agrotechniczna ma na celu uzyskanie zdrowego, produktywnego drzewa i zapewnienie obfitych zbiorów wysokiej jakości owoców. Bez regularnego przycinania roślina szybko zagęszcza się, co prowadzi do zmniejszenia dostępu światła do korony i zmniejszenia produkcji owoców.

Główne cele przycinania to:

• Strukturyzacja. Właściwa pielęgnacja pomaga stworzyć optymalną strukturę korony, która zapewnia równomierne rozłożenie światła słonecznego i cyrkulację powietrza. Sprzyja to zdrowemu wzrostowi drzew i zwiększa odporność na choroby.
• Zwiększona produktywność. Usuwanie nadmiaru słabych gałęzi stymuluje powstawanie nowych pąków owocowych i zwiększa liczbę jabłek.
• Odmłodzenie. Usuwanie starych i chorych gałęzi sprzyja wzrostowi nowych, silniejszych pędów, przedłużając ich żywotność i podtrzymując produktywność.

Kiedy wykonać zabieg?

Aby utrzymać drzewo w dobrej kondycji i uzyskać stabilne zbiory, ważne jest wybranie właściwego momentu interwencji i uwzględnienie warunków atmosferycznych.

Strzyżenie sezonowe:

• Wiosną. Wiosenne przycinanie jest najbardziej podstawowe i najważniejsze. Należy je wykonać, zanim soki zaczną płynąć, ale po ustąpieniu silnych mrozów, mniej więcej od końca lutego do początku kwietnia (w zależności od regionu).
  Wydarzenie to umożliwia usunięcie zamarzniętych i połamanych gałęzi, ukształtowanie korony oraz poprawę oświetlenia i wentylacji.
• Jesienią. Zabieg ten należy wykonać po opadnięciu liści, w październiku-listopadzie, ale przed nadejściem długotrwałych przymrozków. Ma on na celu usunięcie chorych, suchych i zgrubiałych pędów przed zimą. Należy wykonywać cięcia ostrożnie, aby nie osłabić drzewa przed nadejściem chłodów. Unikaj głębokiego cięcia jesienią.
• Latem. Stosuj rzadziej i bardzo oszczędnie, głównie na młodych drzewach. Zaplanuj zabieg na czerwiec-lipiec. Głównym celem jest uszczypnięcie lub skrócenie zielonych pędów oraz usunięcie odrostów i słabych przyrostów. Zabieg ten pomaga ukierunkować wzrost i poprawić naświetlenie korony w sezonie wegetacyjnym.
• Zimą. W tym sezonie cięcie jest dopuszczalne w regionach południowych, gdy temperatura nie spada poniżej -10–-15°C. Cięcie należy wykonać w lutym, przy suchej i bezwietrznej pogodzie. Drzewo jest w stanie spoczynku, ale rany goją się powoli aż do wiosny.

Niezbędne narzędzia

Podczas pracy w ogrodzie ważne jest, aby mieć pod ręką wysokiej jakości narzędzia. Do przycinania gałęzi drzew owocowych potrzebne będą:

• Sekatory lub nożyce do gałęzi. Sekator idealnie nadaje się do przycinania cienkich gałęzi o średnicy do 2 cm. Sekator jest przydatny do grubszych gałęzi, o średnicy do 5 cm, szczególnie w miejscach trudno dostępnych.
• Piła ogrodowa lub piła do metalu. Niezbędne do usuwania najgrubszych gałęzi, których nie można przyciąć sekatorem ani nożycami do gałęzi.
• Ostry nóż. Może być użyteczny przy czyszczeniu ran i usuwaniu małych pędów.

Typy

Istnieje kilka opcji przycinania drzew. Wybór zależy od celów ogrodnika.

Regulacyjny

Główne zadania przycinania regulacyjnego:

• Zapobieganie zagęszczaniu korony – Utrudnia to przenikanie światła do drzewa i powoduje przesunięcie owocowania na peryferie.
• Kontrola wysokości drzew – konieczne, aby uprościć zbiór owoców.
• Równoważenie obciążenia upraw – pomaga uniknąć zarówno przeciążenia, jak i braku jajników w niektórych obszarach korony.

Kształtujący

Cięcie mające na celu ukształtowanie korony jabłoni jest ważne we wczesnych latach jej rozwoju, ponieważ pomaga stworzyć mocną, komfortową i dobrze doświetloną konstrukcję. Od prawidłowego wykonania tego zabiegu zależy ogólny stan zdrowia drzewa, stabilność owocowania i plon.

Zalecenia dotyczące cięcia formującego:

• Należy to zrobić wczesną wiosną, zanim pąki zaczną pęcznieć.
• W pierwszym roku po posadzeniu należy skrócić główny pień i pozostawić trzy do pięciu równomiernie rozłożonych gałęzi bocznych.
• W 2-4 roku należy rozpocząć formowanie kolejnych pędów, usuwając gałęzie konkurujące z pędami głównymi oraz te, które tworzą nadmierne zagęszczenie. Linia prowadząca powinna zawsze wznosić się ponad pędy boczne.
• Nie przycinaj zbyt mocno – nie usuwaj więcej niż 25% całkowitego przyrostu rocznie.
• Każdej wiosny należy dokonać korekt kształtu drzewa, usuwając gałęzie rosnące do wewnątrz, słabe lub uszkodzone.

Sanitarny

Przycinanie można przeprowadzać o każdej porze roku, ale jesień jest uważana za najlepszy czas, ponieważ ogród przygotowuje się do zimowego spoczynku. W tym czasie ważne jest, aby drzewa weszły w okres zimy w zdrowiu, bez chorych lub osłabionych gałęzi.

Zalecenia dotyczące przycinania:

• Przed rozpoczęciem prac należy dokładnie obejrzeć drzewo. Usuń wszystkie martwe, osłabione lub zainfekowane gałęzie. Takie pędy nie tylko spowalniają wzrost drzewa, ale również stają się siedliskiem chorób grzybowych i szkodników.
• Sprawdź stan pnia. Jeśli zauważysz pęknięcia lub uszkodzenia kory, starannie je oczyść i zabezpiecz siarczanem miedzi. To pomoże uchronić drzewo przed szkodnikami, które mogą przetrwać zimę pod korą.
• Wczesna wiosna to czas na drugie cięcie. Zanim pąki się otworzą, ponownie sprawdź drzewo: niektóre gałęzie mogły się złamać lub przemarznąć w czasie zimy. Wiosenne cięcie jest szczególnie ważne dla utrzymania zdrowia i kształtu drzewa.

Jeśli musisz przycinać zimą lub latem, weź pod uwagę warunki pogodowe:

• nie przycinać w temperaturach poniżej -20°C i powyżej +25°C;
• Unikaj pracy w deszczową lub bardzo mokrą pogodę.

Odmładzający

W miarę starzenia się jabłoni wzrost spowalnia, a jabłka stają się mniejsze. Przycinanie odmładzające pomoże wydłużyć życie drzewa i zwiększyć jego potencjał owocowania.

Ważne jest, aby przestrzegać następujących zaleceń:

• Nie zaleca się usuwania więcej niż dwóch starych, nieowocujących, dużych gałęzi w ciągu jednego roku.
• Gałęzie, których przyrost w ciągu roku był mniejszy niż 40 cm, należy skrócić.
• Koronę należy formować wykorzystując młode pędy i stopniowo usuwając stare gałęzie.

Przycinaj tylko drzewa z silnymi gałęziami głównymi i zdrowym pniem od szyi korzeniowej do pierwszej gałęzi głównej. Po przycięciu usuń martwą korę z pnia.

Techniki

Metodę usuwania gałęzi dobiera się w zależności od gałęzi i pożądanego efektu: całkowitego usunięcia, częściowego skrócenia lub korekty kąta wzrostu. Poniżej przedstawiono najwygodniejsze metody.

Na ringu

Metodę tę stosuje się przy odcinaniu całej gałęzi. Na styku gałęzi z pniem powstaje pierścieniowate zgrubienie, w którym następuje aktywna regeneracja tkanek, zapewniająca szybkie gojenie się rany.

Unikaj pozostawiania zbyt dużej ilości pnia, ponieważ wyschnie, odpadnie i potencjalnie spowoduje powstanie dziupli. Cięcie zbyt blisko pnia również jest niepożądane, ponieważ może spowodować poważne uszkodzenie drzewa.

Na nerce

Podczas częściowego przycinania gałęzi, wybierz odpowiedni pąk znajdujący się powyżej miejsca cięcia. Zastosuj tę technikę do przerzedzenia i ukształtowania korony. Kluczowe jest, aby cięcie wykonać w odległości około 5 cm od pąka – pozostawienie pnia zbyt daleko lub przycięcie zbyt blisko może uszkodzić pąk i gałąź.

Efekt przycinania zależy od tego, który pąk wybierzesz jako punkt odniesienia:

• jeśli jest wewnętrzna, skierowana w stronę pnia, unosi dolne gałęzie i wzmacnia gałęzie szkieletowe, ale korona będzie pogrubiona;
• Jeśli jest zewnętrzny, korona będzie rzadsza i bardziej rozrośnięta, co poprawi przenikanie światła do drzewa.

Do tłumaczenia

W tej metodzie przewodnikiem nie jest pąk, lecz gałąź boczna rosnąca w pożądanym kierunku. Metoda ta nadaje się do skracania, przerzedzania i zmiany kierunku wzrostu gałęzi. W rezultacie stymulowany jest wzrost gałęzi pozostawionej w pobliżu.

Cięcie powinno być wykonane w odległości 2-3 mm od nasady wybranej gałęzi, pod kątem 30 stopni z nachyleniem w kierunku przeciwnym do gałęzi, na którą wykonujemy przeniesienie.

Rodzaje przycinania dla początkujących

Aby właściwie pielęgnować drzewo jabłoni i zapewnić mu zdrowy wzrost i owocowanie, ważne jest zapoznanie się ze schematami cięcia, które należy stosować w zależności od wieku i stanu drzewa.

Istnieją trzy główne rodzaje przycinania:

• Słaby. Wykonaj ten zabieg na młodych drzewach wiosną lub jesienią. Podczas tego procesu skróć nowe gałęzie o około jedną czwartą, co stymuluje wzrost nowych pędów i sprzyja prawidłowemu formowaniu korony.
• Przeciętny. Nadaje się do drzew dojrzałych. Przytnij dojrzałe gałęzie o jedną trzecią, aby zwiększyć ilość i jakość zbiorów.
• Mocny. Przytnij gałęzie o połowę. Zabieg ten przerzedza gęsty baldachim, poprawia przenikanie światła i zapewnia lepsze dojrzewanie owoców w słońcu.

Schematy formowania drzew jabłoniowych

Istnieje kilka popularnych metod przycinania drzew. Ważne jest, aby wybrać opcję najbardziej odpowiednią dla siebie.

Korona o rzadkich warstwach

Wolną, półkulistą (zaokrągloną) koronę formuje się etapami i jest wygodnym sposobem na uzyskanie zwartego i produktywnego drzewa.

Główne cechy:

• Pierwsza, dolna warstwa składa się z 2-3 silnych gałęzi, równomiernie rozmieszczonych wokół pnia. Usuń wszystkie słabe, nadmiarowe i słabo rosnące gałęzie.
• Drugą kondygnację należy ułożyć około 60 cm ponad górnymi gałęziami pierwszej kondygnacji, również z 2-3 gałęzi szkieletowych, lecz rzadszej.
• Usuń środkowy przewodnik (wierzchołek drzewa) znajdujący się ponad drugą kondygnacją.

W regionach południowych i przy słabo rozgałęzionych drzewach może utworzyć się nawet trzecia warstwa gałęzi szkieletowych. Rezultatem jest dojrzałe drzewo o wysokości do 4 metrów, z połączeniem gałęzi piętrowych i pojedynczych wzdłuż pnia.

Warstwowy

Formowanie korony warstwowej to metoda, która pozwala na stworzenie silnej, dobrze oświetlonej struktury drzewa, sprzyjającej obfitemu owocowaniu. Najważniejsze zalecenia:

• Pierwszy rok. Bezpośrednio po posadzeniu przytnij sadzonkę do wysokości około 60-80 cm. Pobudzi to rozwój pędów bocznych, które następnie utworzą pędy okrywowe.
  Następnej wiosny wybierz 3-4 najsilniejsze i najbardziej równomiernie rozmieszczone pędy, aby utworzyć podstawę pierwszego rzędu. Usuń pozostałe pędy.
• Drugi rok. Na każdym z wybranych pędów pierwszego rzędu pozostaw 3-4 pąki, skracając je o około jedną trzecią ich długości. Wybierz najsilniejszy pęd w centrum pnia, który będzie stanowił przedłużenie pędu głównego. Przytnij go na wysokość około 50-60 cm nad pierwszym rzędem.
• Trzeci rok. Uformuj drugą warstwę z pędów wyrastających z centralnego pędu, pozostawiając 2-3 najsilniejsze i najbardziej równomiernie rozmieszczone pędy. Przytnij pozostałe. Skróć również pędy drugiego rzędu o jedną trzecią. Przytnij środkowy pęd do wysokości około 40-50 cm nad drugim rzędem.

Korona okółkowo-warstwowa

To jedna z metod formowania jabłoni, zapewniająca dobre oświetlenie, wentylację i łatwość pielęgnacji. Metoda ta polega na umieszczeniu kilku rzędów gałęzi w odstępach na pniu.

Przeprowadź wydarzenie etapami:

• Pierwszy rok. Wiosną, po posadzeniu jednorocznej sadzonki, przytnij ją do wysokości 70-80 cm od ziemi. Pobudzi to wzrost pędów bocznych, które później utworzą gałęzie szkieletowe pierwszego rzędu.
• Drugi rok. Z wyrastających pędów wybierz 3-4 najsilniejsze, równomiernie rozstawione pędy wokół pnia. Skróć je o około 1/3 długości. Pozostałe pędy przytnij w pierścień. Gałęzie pierwszego rzędu powinny być skierowane w różnych kierunkach, aby zapewnić równomierne rozłożenie obciążenia.
• Trzeci rok. Uformuj drugą warstwę na pniu, 50-60 cm nad pierwszą warstwą. Wybierz 2-3 silne pędy rosnące wokół pnia i skróć je o 1/3. Pozostałe pędy usuń.

Trzecia warstwa jest podobna do drugiej – zachowaj odstęp 50-60 cm między warstwami. Gałęzie z wyższych warstw nie powinny zacieniać niższych. Usuń pędy rosnące do wewnątrz, krzyżujące się lub zagęszczające koronę.

Korona warstwowa

Jest to sposób formowania drzewa jabłoni, w którym gałęzie szkieletowe rozmieszczone są pojedynczo lub w małych grupach (2-3 sztuki) na przewodniku centralnym (pniu) w znacznej odległości od siebie.

Proces strukturyzacji korony:

• Po posadzeniu rocznej sadzonki wiosną, przytnij ją do wysokości 60-80 cm od ziemi. Pobudzi to wzrost pędów bocznych.
• Wiosną wybierz 2-3 najsilniejsze i najgęściej rozstawione pędy (w odstępach 15-20 cm) z pnia z nowo wyrośniętych pędów. Przytnij je o 1/3 długości, kierując cięcie w stronę pąka zewnętrznego. Pozostałe pędy przytnij w kształcie pierścienia. Wybrane gałęzie nie powinny być ułożone jedna nad drugą. Kluczem jest ich równomierne rozmieszczenie na pniu.

Połączona korona

Jest to rodzaj korony o swobodnym zaokrągleniu, która łączy w sobie zalety kilku wcześniej opisanych konstrukcji, dzięki czemu możliwe są różne warianty jej konstrukcji.

Cechy szczególne:

• Dolna część składa się z 3-5 gałęzi, rozmieszczonych w odstępach 2-3 pąków i skierowanych w różnych kierunkach. Pozostaw zapasowy pęd na wypadek złamania jednej z gałęzi szkieletowych.
• Górne gałęzie szkieletowe sadź w odstępach 30-40 cm od dolnych rzędów. Gałęzie drugiego rzędu sadź w tej samej odległości od pnia na dolnym rzędzie, a na kolejnych rzędach w odległości 40-60 cm, zapewniając dobre oświetlenie korony z góry.
• Pozostaw dolne gałęzie w ich naturalnej, uniesionej pozycji, a następnie ostrożnie zegnij górne gałęzie do pozycji poziomej (90°) za pomocą klamerek i przekładek.

Korona wrzecionowata (spindlebusch)

Podstawowy kształt okrągłej korony składa się z wielu półszkieletowych gałęzi, ułożonych przeważnie poziomo, przy czym jedynie dolne gałęzie są lekko uniesione, aby ułatwić pielęgnację drzewa.

Ważne zalecenia:

• Ułóż gałęzie wzdłuż centralnego rdzenia w równomierną spiralę, zachowując odstępy między 1 a 4 pąkami. Pozwól im swobodnie rosnąć w pierwszym roku po posadzeniu, a następnie w sierpniu zegnij je i zabezpiecz poziomo.
• W następnym roku należy skrócić pędy wystające o 30-40 cm nad górną, wygiętą gałęzią, aby pobudzić wzrost pnia. Powtórzyć zabieg w sierpniu, przenosząc nowe gałęzie do pozycji poziomej. Zabieg ten należy kontynuować przez około 6-7 lat.

Dorosłe drzewo z w pełni ukształtowaną koroną zwykle nie przekracza 3 m wysokości i średnicy.

W przypadku roślin niskich i drzew owocowych na podkładkach karłowych stosuje się modyfikacje tego schematu:

• tuleja wrzeciona płaskiego – gałęzie są jednocześnie wyginane i układane wzdłuż rzędu, co zwiększa gęstość nasadzeń i zmniejsza odstępy między rzędami;
• wolno rosnący krzew o wrzecionowatym kształcie – pędy pozostawia się do swobodnego wzrostu, bez ich ugniatania do pozycji poziomej, co ułatwia i przyspiesza formowanie;
• Grusbek – z wyraźnie zaznaczonym przewodnikiem centralnym, a korona jest wypełniona rozrastającymi się gałęziami, które tworzą się naturalnie.

Krzaczasta korona

Struktura składa się z 5-8 głównych gałęzi szkieletowych o szerokim kącie rozejścia, rozmieszczonych w odstępach około 10 cm. Trzy do czterech dolnych gałęzi tworzy piętro, a pozostałe rosną pojedynczo. Nie pozostawiaj żadnych drugorzędnych gałęzi szkieletowych; usuń wszystkie pozostałe pędy.

Proszę postępować zgodnie z poniższymi wytycznymi:

• W pierwszym roku lub dwóch skróć przyrost o około jedną trzecią, pozostawiając dolne pędy dłuższe, a górne krótsze.
• Przytnij pęd główny tuż nad ostatnią gałązką boczną, gdy tylko ustali się stabilny kierunek wzrostu. Następnie przerzedź jedynie koronę.

Niektóre odmiany tej formy, takie jak krzewiaste i płożące, wytwarzają bardzo przysadziste i niskie drzewa, co jest szczególnie istotne w regionach północnych, gdzie pokrywa śnieżna jest stabilna.

Korona półpłaska

Uważana za formę pośrednią między zaokrągloną a spłaszczoną, korona jest lekko wydłużona wzdłuż rzędu i spłaszczona między rzędami. Składa się z dobrze rozwiniętego centralnego przewodnika i 4-6 głównych gałęzi szkieletowych, ułożonych w rzędach po dwie.

Na gałęziach szkieletowych pierwszego rzędu formuj gałęzie półszkieletowe równomiernie po obu stronach, w odstępach 30-40 cm od pnia i 20-30 cm od siebie. Następnie co roku przerzedzaj koronę i skracaj przewód środkowy.

Korony płaskie – palmety i kordony

Systemy płaskiego formowania i przycinania drzew zostały zaprojektowane specjalnie do nasadzeń intensywnych. Dostępne są następujące opcje:

• Palmette - Korona, w której wszystkie gałęzie szkieletowe lub półszkieletowe pierwszego rzędu ułożone są w jednej płaszczyźnie pionowej wzdłuż rzędu. W tym typie nasadzeń drzewa posadzone blisko siebie zazębiają się gałęziami, tworząc gęsty żywopłot.
  W przypadku drzew o silnym wzroście w tym systemie często stosuje się podpory przypominające kratownice. Istnieje kilka rodzajów palmet – skośne, jednorzędowe, swobodne, łączone i inne – różniących się liczbą, kierunkiem i ułożeniem gałęzi, a także odstępami między nimi.
• Kordon – Odmiana o wydłużonym pniu, na którym równomiernie rozmieszczone są jedynie krótkie gałęzie owocujące. Powstaje poprzez krótkie przycinanie pędów bocznych wiosną i wielokrotne uszczykiwanie pędów zielonych latem.
  Modyfikacje kordonu obejmują opcje ukośne, pionowe i poziome, różniące się kierunkiem pnia i gałęzi.

W kształcie kubka

Drzewa o koronie w kształcie kielicha uważane są za drzewa krótkowieczne – ich żywotność zwykle nie przekracza 10 lat i nie osiągają dużych wysokości.

Cięcie miskowate wykonuje się etapami:

• Wiosną w drugim roku przytnij sadzonkę do wysokości około 1 m.
• Rozmieść trzy główne gałęzie równomiernie pod kątem około 120° od siebie.
• Skróć gałęzie do 50 cm i przytnij pień przy drugim lub trzecim pąku od rozwidlenia.
• W kolejnych latach należy zapobiegać zbytniemu zagęszczeniu korony – należy usuwać najsilniejsze gałęzie rosnące do wewnątrz.
• Usuwaj zbędne pąki.

Nie dotykaj krótszych gałęzi, ponieważ to one zapewnią przyszłe plony.

łupek

Zasada formowania korony polega na zachowaniu dwóch poziomych rzędów gałęzi, przy jednoczesnym usunięciu wszystkich pozostałych. Główną zaletą tej korony jest niski wzrost drzewa, co pozwala na ścinkę bez użycia drabiny.

Aby utworzyć strukturę, wykonaj następujące kroki:

1. Drzewko powinno osiągnąć wysokość 2-2,5 m.
2. Usuń z pnia wszystkie pąki i pędy z wyjątkiem tych, które tworzą dwie przeciwległe gałęzie szkieletowe - w sumie powinny pozostać cztery gałęzie.
3. Gdy drzewo osiągnie wysokość do 2,5 m, należy odciąć pień na tym poziomie.
4. Za pomocą belek kratowych i lin odciągowych ułóż gałęzie szkieletowe równolegle do podłoża.

Po uformowaniu się płożącej korony należy regularnie usuwać wszystkie zbędne gałęzie, pędy i korzenie.

Technika przycinania pędów jabłoni

Nałóż farbę olejną na krawędzie cięcia dużych gałęzi, ale gałęzie o grubości do 1 cm nie wymagają obróbki. Postępuj zgodnie z poniższymi zaleceniami:

• Prawidłowe cięcie to takie, aby jego podstawa była wyrównana ze spodnią stroną pąka, a wierzchołek znajdował się nieznacznie nad pąkiem. Unikaj cięcia zbyt blisko pąka, aby uniknąć uszkodzenia jego osłonki, ale unikaj również pozostawiania zbyt długiego pędu, ponieważ może on wyschnąć i stać się źródłem infekcji.
• Usuń gałęzie wzdłuż pnia, tnąc płynnie powyżej „kołnierza” – pierścieniowatego zgrubienia u podstawy gałęzi. Sprzyja to szybkiemu gojeniu i tworzeniu się odcisków.
• Ścinając grube okazy, najpierw wykonaj płytkie cięcie od dołu, aby zapobiec uszkodzeniu kory drzewa przez gałąź podczas odłamywania. Następnie wykonaj cięcie od góry.
• Jeśli pozostanie pień, odetnij go wzdłuż pierścienia, oczyść nierówności ostrym nożem i pomaluj miejsce odcięcia farbą olejną.

Podczas cięcia nie należy nacinać zbyt głęboko pnia ani tkanki gałęzi podporowej, aby nie uszkodzić warstw przewodzących, przez które przepływa sok.

Cechy zależne od wieku jabłoni

Początkujący ogrodnicy często stosują te same metody przycinania zarówno młodych, jak i dojrzałych drzew, choć różnią się one znacząco. Prawidłowe przycinanie ma bezpośredni wpływ na przyszły wzrost i plony rośliny.

Sadzonki jednoroczne

Pierwsze cięcie młodego drzewa ma na celu zahamowanie jego szybkiego wzrostu i stymulację rozwoju pędów bocznych, aby nadać pniu prawidłowy kształt. W tym celu należy postępować zgodnie z poniższymi wskazówkami:

• pozostawić pęd centralny o długości nie większej niż 1 m, resztę usunąć;
• wybierz i oznacz trzy gałęzie szkieletowe, aby nie trzeba było ich przycinać w kolejnych latach;
• usunąć wszystkie gałęzie i pędy znajdujące się poniżej 1,5 m od ziemi;
• Pozostaw 3-5 pąków na gałęziach szkieletowych.

Dwulatki

W tym wieku kontynuuj cięcie formujące i regulujące. Postępuj zgodnie z poniższymi wskazówkami:

• określić liczbę pięter, przy czym odległość między nimi powinna wynosić od 40 do 60 cm;
• każdy poziom powinien zawierać od dwóch do pięciu gałęzi szkieletowych;
• Usuń wszystkie zbędne gałęzie i skróć te szkieletowe, aby korona uzyskała właściwą strukturę.

Trzylatki

Trzyletnie drzewko jest już prawie w pełni uformowane dzięki wcześniejszym pracom. Na tym etapie wykonaj następujące kroki:

• odciąć pędy wyrastające z pnia;
• Nie usuwaj jednorocznych gałęzi pomiędzy rzędami, ale ostrożnie je zegnij - to one wydadzą pierwszy plon.

Cztery lata i starsi

Gdy jabłoń osiągnie dojrzałość i uformuje się korona, można rozpocząć lekkie cięcie odmładzające. Kluczowe kroki:

• wycinamy część pędów wodnych – gałązek bez pąków, z gęstym ulistnieniem, które nie owocują;
• usuń wszystkie gałęzie krzyżujące się na pierścieniu, a także te rosnące wewnątrz korony;
• zniszczyć odrosty korzeniowe;
• usuń gałęzie dające niewielki lub żaden plon;
• skrócić pęd centralny do 3,5 m.

Niuanse dla różnych odmian jabłoni

Cięcie jabłoni różnych gatunków ma swoją specyfikę, szczególnie widoczną w przypadku odmian karłowych i ozdobnych. Szczegółowe wytyczne znajdują się poniżej.

Karzeł

Karłowa jabłoń zachowuje wszystkie cechy odmiany, z wyjątkiem wysokości, i daje obfite plony. Jednak bez corocznego przycinania drzewo szybko przestaje owocować, dlatego ważne jest:

• w przypadku siewki jednorocznej pęd centralny należy przyciąć do długości 70 cm;
• wybierz kształt korony (trójkąt, kula);
• przycinanie pędów, nadając im pożądany kształt;
• skrócić gałęzie szkieletowe.

Kolumnowy

Roślina rozwija się w pojedynczy pień z krótkimi gałęziami bocznymi, które owocują. Jeśli pąk wierzchołkowy zostanie uszkodzony, drzewo może zacząć się agresywnie rozgałęziać. Nie musi to być złą cechą – jeśli jesteś zadowolony z wyglądu, nie musisz ingerować.

Jeśli jednak klasyczny, kolumnowy pokrój jest istotny, podczas wiosennego cięcia należy wybrać jeden silny pęd na nowy pień centralny i usunąć pozostałe. Podczas sadzenia odległość między drzewami powinna wynosić:

• 50-60 cm – dla klasycznej jabłoni kolumnowej;
• 90-100 cm – dla kompaktowego, karłowatego drzewa o kilku pniach.

Zaszczepiony

Przycinanie szczepionej jabłoni zazwyczaj nie różni się od pielęgnacji zwykłego drzewa. Jeśli jednak roślina została ponownie zaszczepiona, następnej wiosny należy wykonać następujące czynności:

• usunąć nieszczepione gałęzie i młode pędy;
• skrócić szczepione gałęzie;
• z każdego szczepu wybrać jeden pęd główny, resztę skrócić, podporządkowując je pędowi głównemu;
• Przez następne pięć lat kształtuj koronę, regularnie przerzedzając gałęzie i dostosowując kąt ich wzrostu.

Dekoracyjny

Jabłonie ozdobne przycina się rzadko i z wielką ostrożnością, ponieważ nie tolerują tego zabiegu. Ich korony są zazwyczaj atrakcyjne same w sobie.

Jeśli roślina jest zbyt gęsta lub stara, należy wykonać cięcie regulacyjne lub odmładzające, usuwając gałęzie uszkodzone i suche, gałęzie rosnące do wewnątrz korony oraz pędy krzyżujące się.

Pielęgnacja po przycinaniu

Jabłoń wymaga szczególnej uwagi. W tym okresie drzewo jest osłabione i podatne na uszkodzenia, dlatego ważne jest, aby je wesprzeć, aby zapewnić szybką i bezproblemową regenerację.

Co zrobić po przycinaniu:

• Przetwórz cięcia. Wszystkie większe rany należy uszczelnić żywicą ogrodową lub specjalną pastą leczniczą, aby zabezpieczyć drewno przed wilgocią, grzybami i szkodnikami.
• Podlewaj drzewo obficie. To zmniejszy stres i wspomoże procesy metaboliczne. Podlej drzewo 20-30 litrami ciepłej wody, zwłaszcza jeśli przycinanie miało miejsce wiosną lub latem.
• Stosuj nawóz. Po 10–14 dniach należy nawozić jabłonię nawozem organicznym lub azotowym (np. obornikiem lub roztworem mocznika), aby pobudzić wzrost nowych pędów.
• Wyściółkuj okrąg wokół pnia drzewa. Pomoże to zatrzymać wilgoć i poprawić strukturę gleby. Użyj próchnicy, torfu lub słomy.