Cechy melona kantalupa: odmiany, sadzenie i pielęgnacja

Melony kantalupa zyskały uznanie dzięki subtelnemu, piżmowemu aromatowi. Ta odmiana jest łatwa w pielęgnacji – poradzi sobie z nią nawet początkujący ogrodnik. Dlaczego warto uprawiać melony kantalupa i jak dbać o nie przed i w trakcie wzrostu rośliny, aby zapewnić sobie obfite zbiory – przeczytaj więcej w tym artykule.

Historia pochodzenia

Uważa się, że kantalupa pochodzi z Włoch, ale jej korzenie sięgają Azji Środkowej, gdzie została przywieziona w XV wieku w darze dla papieża. Od tego czasu jest uprawiana w prowincji Cantaluppi, od której zapożyczyła swoją obecną nazwę.

Dziś ta odmiana melona jest uprawiana w całej Europie i Ameryce. W Rosji została nieco zapomniana, choć przed rewolucją istniała osobna odmiana – moskiewski kantalupa.

Odmiana Cantaloupe jest przodkiem niemal wszystkich odmian melonów uprawianych obecnie w Europie.

Opis rośliny

Melon kantalupa, zwany też melonem tajskim, należy do rodzaju dyni, rodziny ogórkowatych.

Tabela głównych cech odmiany:

Melon kantalupa ma następujące charakterystyczne cechy zewnętrzne:

• Łodygi płożą się po ziemi, rozgałęzione i silne.
• Liść jest ciemnozielony, duży, z rzeźbioną, twardą płytką.
• Owoce mogą być okrągłe, owalne lub lekko spłaszczone, w zależności od odmiany i warunków uprawy.
• Skórka owocu jest często szorstka, pokryta siateczkowatą strukturą, a u niektórych gatunków może być gładka. Kolor waha się od pomarańczowego, przez żółty, po zielony.
• Cechą charakterystyczną miąższu jest jego wyrazisty piżmowy aromat. Kolor może być żółty lub ciemnopomarańczowy. W owocach o zielonej skórce kolor jest kremowy.
• Obwód pojedynczego owocu nie przekracza 30 cm. Waga waha się od pół do półtora kilograma.
• Owoce dojrzewają w połowie sezonu, a zbiór odbywa się późnym latem. Niektóre odmiany hybrydowe mogą dojrzewać wcześniej.
• Odmiana ta jest mało wymagająca, jeśli chodzi o warunki uprawy i pielęgnację, dlatego dobrze rośnie zarówno w rejonach południowych, jak i w strefie środkowej.

Odmianę melona kantalupa możesz zobaczyć na poniższym filmie:

Skład chemiczny i korzystne właściwości

Melony kantalupa uważane są za produkt dietetyczny ze względu na niską zawartość kalorii – zaledwie 34 kalorie na 100 g produktu.

W składzie znajduje się wiele cennych substancji i witamin:

• karoten – korzystnie wpływa na skórę i narządy wzroku;
• inozyna – zalecany w przypadku otyłości, wypadania włosów i w celu obniżenia poziomu cholesterolu;
• cholina – poprawia pamięć, przydatne w czasie ciąży;
• zeaksantyna – zwiększa właściwości ochronne organizmu przed promieniowaniem ultrafioletowym, zapobiega chorobom układu krążenia;
• błonnik – korzystnie wpływa na przewód pokarmowy;
• sacharoza (2 razy więcej niż w arbuzie) – wspomaga prawidłowe funkcjonowanie wątroby, mózgu, mięśni i układu nerwowego;
• witamina C (3 razy więcej niż w arbuzie) – poprawia funkcjonowanie układu odpornościowego;
• krzem – bierze udział w tworzeniu i wzroście tkanki kostnej i łącznej;
• żelazo (2 razy więcej niż w jajku kurzym) – zapobiega rozwojowi anemii;
• potas – stabilizuje ciśnienie krwi.

Stosowanie

Melona kantalupa najczęściej spożywa się na surowo.

W kuchni używa się go do przygotowywania:

• desery;
• sałatki owocowo-warzywne;
• kandyzowane owoce;
• pieczenie;
• dżem;
• suchy.

Skórka melona jest wykorzystywana w kosmetyce do sporządzania preparatów do pielęgnacji twarzy.

Zalety i wady

Pozytywne cechy odmiany:

Do wad możemy zaliczyć:

Odmiany hybrydowe

Przez długi czas kantalupa była uprawiana naturalnie. Jednak od połowy XX wieku z powodzeniem opracowano nowe hybrydy. Celem jest ulepszenie i wzbogacenie smaku tej odmiany.

Poniżej opisano odmiany, które odniosły największy sukces.

Irokezi

Pochodząca od wschodnioamerykańskiego kantalupa roślina wyróżnia się silnymi łodygami. Liście są duże i ciemnozielone. Owoce mają owalny kształt. Skórka pokryta jest szorstką siateczką. Dojrzałe owoce ważą do 1,7 kg. Zawartość cukru wynosi co najmniej 12%.

Ta odmiana jest średniosezonowa. Zbiór należy przeprowadzić szybko i nie dopuścić do przejrzałości owoców.

Jest odporna na wiele chorób.

Charente

Odmiana pochodząca z Francji.

Owoce są najmniejsze ze wszystkich odmian kantalupa, ale charakteryzują się wyrazistym smakiem i aromatem. Mają kształt lekko spłaszczonych kul. Skórka jest podłużnie rowkowana i ma gładką teksturę.

Odmiana wczesna, uprawiana w warunkach osłoniętych.

Blondi

Stosunkowo nowa odmiana wyhodowana w Charentais.
Hybryda ta dobrze przystosowuje się do różnych warunków wzrostu: klimatu, gleby i wilgotności.

Roślina wytwarza mocne łodygi, ale owoce są małe, ważące do 600 g. Cechą charakterystyczną jest brak siateczkowatego wzoru na skórce. Owoce mają owalny lub spłaszczony kształt.

Okres dojrzewania jest średni i wynosi 80-90 dni.

Melon tej odmiany jest odporny na różnego rodzaju choroby i nie jest podatny na gnicie korzeni.

Galia

Opracowany przez izraelskich naukowców.

Odmiana ta wyglądem przypomina kantalupę. Jej cechą charakterystyczną jest miąższ w kolorze pistacjowym. Owoce są średniej wielkości.

Główną zaletą tej odmiany jest jej odporność na zróżnicowane warunki klimatyczne – dobrze rośnie w warunkach wysokiej wilgotności powietrza i w okresach suszy. Jest również odporna na niskie temperatury i poważne choroby.

Należy do upraw średniosezonowych.

Oksana

Hybryda o dużych (do 4-5 kg), owalnych, żółtych owocach. Skórka pokryta gęstą siateczką, a miąższ biały, kremowy, soczysty i lekko kwaskowaty. Szypułka średniej wielkości.

Ta odmiana melona może być rosnąć w otwartym terenie lub pod agrowłókniną. Jest odporna na powszechne choroby.

Okres dojrzewania: wczesny (1,5-2 miesiące).

Owoce można przechowywać przez długi czas, nie tracąc ich atrakcyjnego wyglądu.

Jak uprawiać w ogrodzie?

Melony kantalupa można uprawiać w przydomowym ogródku. Poniżej omówimy, co należy wziąć pod uwagę, aby zapewnić owocom dojrzałość i obfite zbiory.

Terminy

Przede wszystkim należy wybrać odmianę, która nadaje się do uprawy w regionie, w którym mieszkasz.

Aby tego dokonać, konieczne jest uwzględnienie:

• Ciepły okres w roku. Większość odmian potrzebuje dwóch do trzech gorących miesięcy letnich, aby owoce dojrzały. Jednak obecnie dostępne są odmiany nadające się do uprawy w chłodnych warunkach letnich.
• Okresy dojrzewania. W regionach o krótkim i chłodnym lecie należy wybierać odmiany wczesne; na południu sprawdzają się odmiany średniowczesnojesienne i późne.
• Terminy siewu. Nasiona można wysiewać w kwietniu. Sadzonki przesadza się do gruntu po sześciu tygodniach.
  Można też wysiewać nasion bezpośrednio do gruntu pod koniec maja.

Wybór miejsca i płodozmian

Następnie zastanów się, gdzie zasiać nasiona. Weź pod uwagę następujące czynniki:

• Gleba. Melon będzie dobrze rósł na glebach gliniastych i piaszczystych o kwasowości (pH) wynoszącej około 6.
• Drenaż. Niezbędny do uprawy większości odmian melonów. Woda nie powinna zalegać między rzędami.
• Miejsce na rozwój. Melony mają rozłożyste, płożące się gałęzie, dlatego trzeba przeznaczyć na nie dość dużą grządkę.
• Lokalizacja. Melony preferują stanowiska słoneczne i osłonięte od wiatru. Idealna jest ekspozycja południowa, najlepiej na zboczu. Żywopłot lub rośliny osłonowe (słoneczniki, kukurydza lub groszek) zapewniają dobrą ochronę przed wiatrem.
• Wspiera. Są one niezbędne, jeśli planujesz podwiązywać melony (w przypadku uprawy odmian o małych owocach). Możesz pominąć ten krok i pozwolić melonom dojrzeć w ziemi.
• Sąsiedzi w grządce ogrodowejMelony można sadzić obok ogórków, kabaczków i dyni. Wielu ogrodników jest ostrożnych w tym połączeniu, ponieważ panuje błędne przekonanie, że melony zapylają się krzyżowo z pyłkami innych roślin. Jednak to nieprawda.
  Za dobrych sąsiadów uważa się: rośliny liściaste, rzodkiewkę, chrzan, rzepę.
  Niekorzystnymi sąsiadami są ziemniaki i buraki.
• Kultury poprzednie. Dobrze byłoby, gdyby na tym obszarze, przed melonami, uprawiano zboża, rośliny strączkowe, białą kapustę, czosnek, cebulę i ogórki.
  Wszystkie odmiany dyni, pomidorów i marchwi znacznie osłabiają glebę i nie są polecane jako poprzedniki dla melonów.

Nie zaleca się ponownej uprawy melonów na grządce, na której przez 5 lat rosła kantalupa.

Wzór i głębokość siewu

Przed sadzeniem w gruncie należy wykonać następujące prace przygotowawcze:

• Kopanie wstępne. Przekop ziemię na głębokość 30-35 cm. Usuń kamienie, gałęzie i inne obce przedmioty (można to zrobić jesienią).
• Ocieplenie gleby. W tym celu należy w kwietniu przykryć wybrany obszar folią i pozostawić go tam do następnego etapu zabiegu. Aby nasiona dobrze rosły i rozwijały się, gleba musi ogrzać się do temperatury 18°C.
• Nawóz. Na 1 m2 powierzchni należy zastosować nawóz w ilości 3 kg próchnicy lub 7 kg obornika.
• Powtarzające się kopanie, luzowanie. Ponownie przekop ziemię i dokładnie ją spulchnij.

Teraz należy postępować w zależności od tego, jaki materiał będzie sadzony.

Siew nasion

Kolejność prac:

1. Przygotowanie otworów. Podziel działkę na rzędy co 130-140 cm. W każdym rzędzie wykonaj dołki o głębokości 4-5 cm, w odległości 70-90 cm od siebie.
2. Siew. Umieść 3-4 nasiona w każdym otworze.
3. Uszczelnianie otworów. Wypełnij otwory ziemią, tworząc małe kopczyki nad powierzchnią.

Sadzenie sadzonek

Najlepszy czas na sadzenie sadzonek w pomieszczeniu to 10 dni przed ostatnimi przymrozkami. Sprawdź prognozę pogody i wybierz odpowiedni termin.

Metodę sadzenia sadzonek stosuje się w zimnym klimacie.

Następnie będziesz potrzebować:

• Doniczki biodegradowalne. Zaleca się użycie specjalnych doniczek torfowych lub innych doniczek organicznych, aby uniknąć uszkodzenia delikatnego systemu korzeniowego podczas sadzenia. Należy zakupić odpowiednią liczbę doniczek.
• Podkładowy. Napełnij doniczki żyzną ziemią. Najlepiej użyć ziemi przeznaczonej specjalnie do sadzonek.
• Siew. Umieść 3-4 nasiona w każdej doniczce.
• Podlewanie. Podlewaj obficie wodą o temperaturze pokojowej. Uważaj, aby nie przelać gleby ani nie tworzyć kałuż.
• Kiełkowanie nasion. Po wykiełkowaniu pędów i pojawieniu się prawdziwych liści, należy przerzedzić siewki, pozostawiając najsilniejsze łodygi.

Gdy minie niebezpieczeństwo przymrozków i gleba dobrze się ogrzeje, sadzonki można przesadzić na grządkę. W tym celu należy zastosować tę samą metodę, co przy siewie nasion. Sadzonki należy umieścić w dołkach wraz z doniczką organiczną.

Jak dbać?

Melon jest rośliną mało wymagającą, jednak wymaga regularnej pielęgnacji.

Tymczasowe schronienie

Zaraz po posadzeniu należy zapewnić roślinie osłonę. Będzie ona potrzebna do momentu kwitnienia melona. Po pojawieniu się pierwszych kwiatów należy ją zdjąć, aby umożliwić owadom zapylanie.

Tymczasowe schronienie sprzyja szybszemu wzrostowi roślin i umożliwia zbiór o 2–3 tygodnie wcześniej.

Podczas budowy schronienia należy zwrócić uwagę na:

• Wybór materiału. Ogrodnicy używają folii polietylenowej lub spunbelu (włókniny ogrodniczej) do przykrycia ramy, albo przykrywają każdy otwór odciętą butelką PET o pojemności co najmniej 5 litrów. Wybór rodzaju przykrycia należy do Ciebie.
• Budowa ramy. Odpowiednia będzie rama z drutu łukowego. Zamontuj ją 50-60 cm nad rzędami.
• Dostęp do roślin. Budując schronienie, pamiętaj, że przez pierwsze trzy tygodnie wzrostu, aż łodygi się ukorzenią, należy je regularnie usuwać chwasty. Upewnij się, że konstrukcja jest demontowalna, aby zapewnić dostęp do kiełków.
• Przerzedzanie sadzonek. Jeśli melon został zasadzony z nasion umieszczonych w gruncie, należy przerwać sadzonki, wybierając najzdrowsze rośliny po pojawieniu się właściwych liści.

Podlewanie

Melon kantalupa wymaga częstego i obfitego podlewania, co w dużym stopniu zależy od warunków pogodowych i fazy wzrostu.

Nie dopuść do wyschnięcia gleby i nadmiernego podlewania.

Częstotliwość podlewania w czasie upałów:

• czas podlewania – rano i wieczorem;
• objętość wody – 4 litry na każdy krzew.

Częstotliwość podlewania w czasie deszczowej pogody:

• czas podlewania – 1 raz rano lub wieczorem;
• objętość wody – do 3 litrów na roślinę.

W deszczową pogodę – podlewanie ustało.

Po osiągnięciu przez owoce dojrzałości technicznej (niedojrzałe, zielone owoce, które osiągnęły już pełną wielkość) - podlewanie zmniejszamy o połowę.

7-10 dni przed zbiorem Całkowicie przestają podlewać melona.

Melon kantalupa nie nadaje się do nawadniania deszczownianego.

Podczas podlewania należy zwrócić uwagę na:

• Temperatura wody. Powinna wynosić co najmniej +22°C. Sprzyja to wolniejszemu parowaniu wilgoci.
• Odległość do szyi korzeniowej. Wodę należy wlewać do wcześniej wykopanych dołków lub bruzd w odległości 5-7 cm od szyi korzeniowej. Zapobiegnie to gniciu.

Posypka

Składniki niezbędne do prawidłowego wzrostu i rozwoju owoców melona:

• azot;
• fosfor;
• potas;
• wapń;
• siarka.

Stosuj nawóz przez cały okres wzrostu i postępuj zgodnie z poniższymi zaleceniami:

• 1. karmienieGdy na pędach pojawią się 3-4 liście właściwe, zastosuj złożony nawóz mineralny (np. Master microfertilizer, zgodnie z instrukcją).
• 2. karmienieRoztwór zgniłego kompostu w proporcji 3 kg na 10 litrów wody nawadniającej, dodać 2 litry pod każdą roślinę półtora tygodnia po pierwszym nawożeniu.
• 3. karmienie. Zastosować nawóz azotowy (20 g saletry amonowej na 10 litrów wody) w ilości 2 litrów roztworu na sadzonkę. Zastosować 10 dni po drugim nawożeniu.
• 4. karmieniePrzygotuj roztwór z 3 części wody i 1 części popiołu i podlej rośliny w ilości 1,5-2 litrów nawozu na roślinę. Roztwór zastosuj półtora do dwóch tygodni po trzecim nawożeniu.
• 5. karmienieNawóz organiczny, do którego nadaje się roztwór kompostu, próchnicy lub obornika. Rozcieńczyć 3-4 kg materii organicznej w 10 litrach wody.

W okresie zawiązywania owoców można dodać kolejny nawóz. Aby go przygotować, należy rozcieńczyć mieszaninę 25 g superfosfatu, 5 g saletry potasowej i 10 g chlorku potasu w 5 litrach ciepłej wody.

Formowanie krzewów

Formowanie krzewów jest zabiegiem koniecznym, pozwalającym roślinie zaoszczędzić energię potrzebną do wzrostu łodygi i skierować ją na zawiązywanie owoców.

Istnieją dwie metody formowania.

W ogrodzie

Uważa się, że jest to prosta metoda, gdyż nie wymaga montażu dodatkowych konstrukcji.

Kolejność wdrażania:

1. Natychmiast po usunięciu osłonki należy uszczypnąć łodygę główną na wysokości czwartego liścia.
2. Wybierz dwa silne pędy boczne i przymocuj je do ziemi.
3. Pozostałe pędy uszczykiwać na wysokości piątego liścia.

W kratownicy

Metoda ta polega na montażu konstrukcji ramowej.

Procedura:

1. Po posadzeniu roślin w ziemi, wbij paliki po obu stronach każdego rzędu.
2. Rozciągnij między nimi grubą linkę na wysokości 1,8-2 m.
3. Przywiąż linę do tego sznurka i opuść ją do każdego otworu.
4. Gdy roślina wytworzy 3–4 prawdziwe liście, odetnij ich wierzchołki.
5. Za pomocą luźnej pętli liny przywiąż główny trzon do dolnej krawędzi.
6. Pozostaw na krzaku dwa najsilniejsze pędy i usuń resztę.
7. Gdy zalążnie się wytworzą, uszczypnij pędy w odległości 3 liści od nich.
8. W miarę jak krzew rośnie, będzie się ciągnął po linie w kierunku kratownicy.

Pielęgnacja gleby

Pielęgnacja gleby obejmuje 3 czynności:

• Rozwolnienie. Po posadzeniu spulchniaj glebę raz w tygodniu na głębokość 5 cm. Gdy melon zacznie kwitnąć, zmniejsz częstotliwość spulchniania do jednego razu co 1,5 tygodnia i zwiększ głębokość do 10 cm.
• Pielenie. W razie potrzeby regularnie usuwaj chwasty z gleby wraz z korzeniami.
  

  Zaleca się, aby odchwaszczanie przeprowadzać równocześnie z spulchnianiem, aby zmniejszyć ryzyko uszkodzenia systemu korzeniowego.

• Hilling. Stosować po pojawieniu się pędów bocznych na łodydze głównej. Delikatnie zgrabić glebę pod szyjką korzeniową.

Możliwe problemy

Rośliny kantalupa zazwyczaj nie sprawiają żadnych problemów. Czasami jednak padają ofiarą chorób i szkodników, przez co owocują słabo.

Melony uprawiane w szklarniach są bardziej podatne na szkodniki i choroby.

Choroby

Choroby, ich objawy i metody leczenia:

• Mączniak rzekomy. Objawia się żółtymi plamami na liściach. Fungicyd, taki jak chlorotalonil, może pomóc wyeliminować problem. Należy podeprzeć melony palikami, aby zapobiec rozprzestrzenianiu się choroby.
• Zgnilizna wywołana przez Mycosphaerella. Łodygi łamią się, a z pęknięć wycieka żółtopomarańczowy płyn. Zbiory prawdopodobnie będą nieudane. Po zbiorach należy zastosować fungicyd. W przyszłym roku należy posadzić w tym samym miejscu inną roślinę.
• Południowa zgnilizna sklerotyczna. Melony gniją po deszczu. Przyczyną jest często ciężka gleba. Ogranicz podlewanie i dodaj ściółkę między rzędami. Dowiedz się więcej o ściółkowaniu. Tutaj.

Szkodniki

Melony mogą być atakowane przez następujące szkodniki owadzie:

• Nicienie. Na korzeniach pojawiają się guzki, a łodygi wydają się spuchnięte. W przyszłym roku posadź żyto na grządce z melonami.
• Mszyca. Liście stają się lepkie i więdną. Użyj insektycydów, takich jak Theodan. Możesz również potraktować rośliny mieszanką olejków eterycznych lub mydłem do prania.
• Ćma górniczka. Na liściach pojawiają się wygryzione dziury. Owad ten nie wpływa na jakość plonu, więc nie ma potrzeby go zwalczać.
• Przędziorek. Liście żółkną i pokrywają się pajęczynami. Jeśli inwazja jest łagodna, nie ma potrzeby podejmowania żadnych działań. Jeśli inwazja jest silna, jedynym sposobem jej zwalczania jest usunięcie melonów.

Słabe owocowanie

Melony słabo owocują z kilku powodów:

• Zimna gleba. Jeśli gleba nie będzie wystarczająco ciepła podczas sadzenia, na melonie pojawią się tylko kwiaty męskie. Przed sadzeniem należy monitorować temperaturę gleby.
• Nie ma owadów zapylających. Jeśli w okolicy występuje niewiele owadów zapylających lub melony uprawiasz w szklarni, zapyl je ręcznie.

Jeśli wszystkie zabiegi pielęgnacyjne zostały wykonane prawidłowo, a melony nadal nie owocują, spróbuj zasiać żyto do rozsadnika 30 dni przed sadzeniem melonów.

Żniwny

Zbiór nie odbywa się od razu z całego krzewu. Pojedynczy krzew można zbierać od 4 do 6 razy.

Melony zbiera się w miarę dojrzewania.

Aby sprawdzić, czy melon jest dojrzały, zwróć uwagę na następujące cechy:

• Aromat. W dojrzałych melonach jest on wyraźny, delikatny i przyjemny.
• Ogonek. Wokół niego pojawiają się pęknięcia. Dojrzały melon łatwo się rozpada.
• Obierać. Jeśli naciśniesz dojrzały owoc, skórka lekko ugnie się pod palcem.

Zbieraj wcześnie rano lub późnym wieczorem. Nie zdejmuj owoców od razu z grządki, lecz pozostaw je w rzędach na 10–14 dni. Przewracaj je co 4 dni. Ta metoda wydłuża okres przydatności do spożycia.

Składowanie

Melony kantalupa mają przeciętny okres przydatności do spożycia. Dobrze znoszą transport i zachowują walory handlowe pod warunkiem prawidłowego przechowywania.

Jeśli ilość owoców nie jest duża, melony przechowuje się zawieszone w bawełnianych workach, aby nie miały kontaktu z niczym, w zacienionym pomieszczeniu przy wilgotności 75% i temperaturze odpowiednio +13°C latem i +6°C zimą.

Jeśli melony zaczęły się psuć, lepiej poddać je obróbce.

Recenzje ogrodników

Melony kantalupa wyróżniają się subtelnym, piżmowym aromatem i delikatnym miąższem. Choć pochodzą z południa, dobrze rosną i owocują w chłodnym klimacie. Pielęgnacja w okresie wegetacji obejmuje spulchnianie gleby, formowanie krzewów i owocowanie zalążni, pielenie oraz terminowe nawożenie i podlewanie. Dojrzałe melony można przechowywać do 2,5 miesiąca.

Często zadawane pytania