Na jakie choroby cierpi agrest i na jakie szkodniki jest podatny?

Wbrew powszechnemu przekonaniu agrest jest podatny na choroby i pasożyty, dlatego każdy ogrodnik powinien wiedzieć, jak zwalczać szkodniki i choroby atakujące tę uprawę owoców jagodowych.

Choroby agrestu i ich leczenie

Skąd wiesz, że nadszedł czas na zabieg pielęgnacyjny krzewu? Przyjrzyjmy się głównym problemom tej rośliny i sposobom ich rozwiązania.

Sphaerotheca (amerykański mączniak prawdziwy)

Najczęstsza choroba agrestu. Porażane są wszystkie części rośliny. Odmiany odporne na mączniaka prawdziwego są porażone, ale rzadziej.

Mączniak prawdziwy może pojawić się w dowolnym momencie sezonu wegetacyjnego. Pędy i liście pokrywają się białawym nalotem. Początkowo łatwo się ściera, ale następnie gęstnieje, rozprzestrzeniając się na zalążnie i jagody, i rozprzestrzenia się dość szybko.

Stare plamy mączniaka prawdziwego mają postać ciemnej, filcowej substancji.

Zaatakowane pędy deformują się i zasychają, liście zwijają się, jagody przestają rosnąć i gniją bezpośrednio na krzaku lub opadają.

Chorobę wywołują grzyby z rodzaju Sphaerotheca, które dobrze rozwijają się w ciepłym i wilgotnym klimacie. Mączniakowi prawdziwemu można zapobiegać poprzez luźne sadzenie krzewów, regularne przycinanie starych gałęzi, przerzedzanie korony, umiarkowane podlewanie i usuwanie resztek roślinnych spod krzewów.

Jeśli na krzewie pojawił się już mączniak prawdziwy, to na początku procesu, gdy zaatakowane zostaną pojedyncze owoce i liście, należy je ostrożnie odciąć i spalić. Jeśli infekcja się rozprzestrzeni, roślinę należy natychmiast poddać zabiegowi fungicydami – preparatami zabijającymi grzyba.

Przed zakupem produktu należy sprawdzić klasę zagrożenia i warunki jego stosowania. Na przykład, jeśli w pobliżu znajduje się pasieka, nie należy używać substancji szkodliwych dla pszczół.

Ogólna zasada leczenia to zakończenie go co najmniej dwa tygodnie przed zbiorem. Ale co, jeśli grzyb zaatakuje tuż przed zbiorem? Istnieją ludowe sposoby, które mogą spowolnić rozwój grzyba.

Na przykład, rozpuść łyżeczkę sody i 50-60 g startej smoły lub mydła antybakteryjnego w wiadrze z wodą i dokładnie potraktuj wszystkie krzewy.

Nieleczone, porażone krzewy obumrą w ciągu 2-3 lat. Co więcej, choroba będzie się rozprzestrzeniać.

Gdy nalot stanie się szary, zarodniki są dojrzałe i gotowe do rozproszenia. Kolejne pokolenie grzybów opadnie wraz z liśćmi, infekując glebę i znacznie utrudniając zwalczanie mączniaka prawdziwego.

Choroba ta jest niebezpieczna nie tylko dla agrestu, ale dla wszystkich odmian porzeczek. Dlatego jeśli przed zbiorem konieczne było zastosowanie tradycyjnych metod, należy natychmiast po zbiorze owoców zastosować fungicydy na porażone rośliny.

Parch (szara zgnilizna)

Parch atakuje owoce i liście. Pojawiają się nieregularne, brązowe zmiany, początkowo małe, a później zlewające się. Chorobę wywołuje grzyb Botrytis cinerea Pers. Dobrze rozwija się w warunkach wysokiej wilgotności. W upały grzybnia obumiera, a martwe części liści pękają i opadają.

W sprzyjających warunkach dla grzyba, na chorych liściach pojawia się szarawo-dymny nalot: to właśnie na tych częściach grzyba wytwarzane są zarodniki. Chore jagody gniją, ale mimo to ich kolor zmienia się nieznacznie lub wcale. Owoce te następnie opadają lub zasychają.

Drogi zakażenia, środki zapobiegawcze i leczenie są takie same jak w przypadku mączniaka prawdziwego.

Rdza

Grzybica zaczyna się od pomarańczowych nabrzmień na spodniej stronie liścia (rdza kielichowa, wywoływana przez grzyb Puccinia ribesii caricis) lub małych żółtych plamek na górnej powierzchni liścia (rdza kolumnowa, wywoływana przez Cronatrium ribicola). Pomimo podobieństwa objawów, grzyby te są odległymi krewnymi.

Rdza kielichowa zimuje na turzycy, dlatego choroba jest bardziej powszechna na nizinach. Grzyb uaktywnia się w maju i na początku czerwca. Chore liście i zalążnie opadają, a roślina wydaje się zdrowa przez resztę sezonu wegetacyjnego.

Rdza kolumnowa zimuje na cedrze syberyjskim i sośnie wejmutkowej. Zaatakowane drzewa można rozpoznać po obecności guzów kory – miejsc występowania zarodników. Na krzewach uprawnych ten rodzaj rdzy pojawia się w środku lata.

Żółte plamy na porażonych liściach brązowieją, a na spodniej stronie liści pojawiają się jaskrawopomarańczowe guzki, które później przekształcają się w kolumny. Gdy zarodniki dojrzeją i rozprzestrzenią się, chore liście opadają.

Obie choroby nie niszczą uprawnych roślin, ale znacząco obniżają ich plony. Cykl życiowy rdzy oznacza, że ​​w pobliżu roślin występuje naturalny wybuch choroby, którego prawdopodobnie nie da się wyeliminować.

Grzyb zakaża swoimi zarodnikami resztki roślinne pod krzewami uprawnymi.

Środki zapobiegawcze przeciwko rdzy są takie same jak w przypadku mączniaka prawdziwego, ale po zauważeniu widocznych objawów choroby należy zastosować fungicydy 3-4 razy w kolejnym sezonie:

• na początku sezonu wegetacyjnego;
• w trakcie formowania pąków;
• po kwitnieniu;
• jeśli choroba nadal się objawia po zbiorach.

Jeśli masz rdzę kielichową, skoś wszelkie turzyce rosnące w Twojej daczy lub w jej pobliżu. Jeśli masz rdzę kolumnową, skontaktuj się z działem leśnictwa odpowiedzialnym za zaatakowane drzewa iglaste.

Antraknoza

Antraknoza agrestu jest wywoływana przez grzyb Pseudopeziza ribis f. grossularia. Choroba rozpoczyna się pod koniec kwitnienia i osiąga szczyt w lipcu i sierpniu.

Na liściach grzyb pojawia się w postaci kanciastych, zaokrąglonych plam o średnicy około 1 mm, które łączą się, tworząc większe plamy. Środek plamy stopniowo staje się czarny i błyszczący, a następnie w tym miejscu pojawiają się jasne guzki – owocniki.

Zmiany na ogonkach liści, szypułkach i jagodach mają postać małych, brązowych wrzodów.

Grzybnia rozwija się między komórkami rośliny, gdzie zimuje. Wiosną wytwarza zarodniki, które rozsiewają się w ciągu miesiąca. Optymalne warunki: wysoka wilgotność, temperatura 21–25°C dla zarodnikowania i 5–30°C dla wzrostu grzybni.

Choroba zmniejsza plony o 75% w pierwszym sezonie i o 80% w następnym roku. Mrozoodporność krzewów ulega znacznemu obniżeniu, a ponad połowa gałęzi może zamierać.

Środki zapobiegawcze są standardowe: stosuje się zabiegi fungicydami zawierającymi miedź od pojawienia się pierwszych liści do momentu przejścia krzewu w stan spoczynku.

Septoria (biała plama)

Grzyb Septoria ribis Desm. atakuje przede wszystkim liście. Pojawiają się na nich okrągłe, szare plamy z ciemną obwódką. Następnie na plamach rozwijają się ciemne plamy – owocniki grzyba.

Następnie chore liście zasychają, zwijają się, kruszą i w końcu opadają. W ten sposób latem krzew traci prawie całe ulistnienie.

Zapobieganie i zwalczanie są takie same jak w przypadku mączniaka prawdziwego. Ponadto, odporność roślin na chorobę maleje, jeśli brakuje manganu, miedzi, cynku i boru. Dlatego jeśli choroba pojawi się w okolicy, warto nawozić agrest i porzeczki, które również są podatne na septoriozę.

Verticillium (więdnięcie)

Czynnikiem wywołującym chorobę jest grzyb Verticillium dahliae. Więdnięcie to grzybica, która atakuje praktycznie wszystkie gatunki roślin. Grzyby są zazwyczaj bardziej specyficzne gatunkowo.

Grzyb ten jest zazwyczaj saprofitem (żywiącym się martwymi częściami roślin). Jeśli jednak korzenie rośliny zostaną uszkodzone przez nieostrożną uprawę lub szkodniki, albo jeśli świeżo ścięta gałąź dotknie ziemi, grzyb może przedostać się do żywej rośliny i zacząć zatykać jej naczynia krwionośne, zatruwając żywiciela swoimi produktami przemiany materii.

Sam grzyb nie może rozmnażać się w żywej roślinie. Jedynym sposobem na wydanie potomstwa jest zabicie żywiciela.

Chore i młode rośliny są atakowane przede wszystkim; zdrowe rośliny są odporne na więdnięcie. Co ciekawe, objawy choroby mogą pojawiać się w konkretnej części rośliny, na przykład na gałązce. Plon roślin dotkniętych więdnięciem jest znacznie zmniejszony, a pędy, które wyrastają na miejsce martwych, są jałowe.

Na chorych krzewach agrestu liście żółkną i zasychają, a wzrost spowalnia. Nawet jedna trzecia krzewów może obumrzeć, podczas gdy pozostałe będą miały mniejsze plony. Roślina może samoistnie zregenerować się po więdnięciu.

Zarodniki Vertilicium są odporne na mróz i mogą przetrwać w glebie do 10 lat, czekając na sprzyjające warunki. Optymalna temperatura kiełkowania to +20–+23°C, wilgotność 70–80% i pH 6–7.

Mozaika

Mozaika to infekcja wirusowa. Liście zaatakowanych krzewów pokrywają się żółtym wzorem wzdłuż nerwów. Jednocześnie rośliny przestają rosnąć, nowe liście są małe i pomarszczone, a owocowanie praktycznie nie występuje.

Choroba jest nieuleczalna. Zaatakowane rośliny należy wyrywać z korzeniami i palić. Choroba jest przenoszona przez mszyce, dlatego podstawowym środkiem zapobiegawczym jest leczenie tego pasożyta.

Szkodniki agrestu i ich zwalczanie

Szkodniki agrestu mogą być bardzo różnorodne. Przeczytaj więcej o nich i o tym, jak je zwalczać poniżej.

Przędziorek

Kiedy na spodniej stronie liści pojawi się ledwo zauważalna pajęczyna, która stanie się wyraźnie widoczna po polaniu liścia wodą, oznacza to, że na agrescie zadomowił się przędziorek.

Roztocze te żerują, wysysając sok z liści. W miejscu nakłucia pojawia się biaława plama. Początkowo jest mała, a następnie rośnie. Liście usychają i opadają. Krzewy zaatakowane przez roztocza tracą produktywność i mrozoodporność.

Najlepiej zwalczać przędziorki przed zawiązaniem owoców, w przeciwnym razie plony będą niejadalne. Repelenty na owady nie będą skuteczne; konieczne są akarycydy (środki przeciw roztoczom). Zabieg należy wykonać dwa, a nawet trzy razy.

Jeśli porażonych jest wiele liści, należy zastosować różne preparaty; istnieje ryzyko, że roztocza przyzwyczają się do tego samego preparatu. Opryskiwać krzewy w odstępach 7-10 dni, nie częściej.

Preparaty te nie mają praktycznie żadnego wpływu na jaja kleszczy, a drugi zabieg należy wykonać wtedy, gdy z już złożonych jaj wyklują się nowe kleszcze, ale nie zdążyły jeszcze zostawić potomstwa.

Roztocz porzeczkowy

Roztocz pączkowiec rozpoczyna rozmnażanie, gdy pąki pęcznieją (gdzie składane są jaja), a kończy je, gdy tworzą się zalążnie. Roztocz rozmnaża się szybko, wytwarzając kilka pokoleń w sezonie, z których każde zasiedla nowe pąki.

Zaatakowane pąki przypominają główki kapusty i mają około 1 cm średnicy. W rezultacie liście i młode pędy na porażonych krzewach rozwijają się nieprawidłowo, roślina nie może prawidłowo przeprowadzać fotosyntezy, a jej plon spada niemal do zera.

Przędziorki przenoszą również wirusa mozaiki. Środki zaradcze:

• Wczesną wiosną lub późną jesienią, gdy pąki są w stanie spoczynku, podwiąż gałęzie krzewów i zalej agrest wrzątkiem. Przy okazji zwiększy to odporność agrestu na mączniaka prawdziwego.
• Jeśli uszkodzenia są niewielkie, można wyrwać wszystkie chore pąki z krzewu i spalić je jesienią.
• W przypadku silnego porażenia krzew jest całkowicie przycinany („aż do pnia”), uważając, aby nie stracić ani jednego pąka, a gałęzie są palone. Następnie najlepiej jest potraktować narzędzia ogrodowe akarycydami.
• Możesz wybrać akarycyd, który spełni specyficzne potrzeby Twojego krzewu. Może to być środek czysty lub skuteczny również przeciwko owadom.
• Jeśli planujesz ukorzenianie sadzonek, zafunduj im 24-godzinny napar: zażyj 10 g czarnej herbaty na 10 litrów wody, odstaw na 24 godziny, a następnie zanurz sadzonki w naparze na 3 godziny.

Siarki koloidalnej, którą wielu poleca jako skuteczny środek roztoczobójczy, nie należy stosować w uprawie agrestu, ponieważ może ona spowodować opadanie liści.

Ćma agrestowa

Zielone gąsienice z czarnymi główkami, mierzące zaledwie 12 mm, żerują zarówno na agrescie, jak i porzeczkach. Poczwarki ćmy zimują w wierzchniej warstwie gleby i wylęgają się, gdy agrest kwitnie. Motyle składają jaja najpierw w kwiatach, a następnie w zalążniach.

Pierwsze gąsienice żerują na kwiatach, a kolejne pokolenie – na nasionach i miąższu owoców. Uszkodzone jagody ciemnieją, a następnie gniją lub wysychają. W miejscu, gdzie osiedliła się gąsienica, gałąź pokryta jest wyraźnie widoczną pajęczyną.

Do połowy czerwca gąsienice przeobrażają się w poczwarki i przygotowują się do zimy tuż pod krzewem. Zniszczenie ich jest łatwe: wystarczy dokładnie spulchnić glebę pod krzewem tuż przed przymrozkami. Alternatywnie, późną jesienią można obsypać lub ściółkować krzewy, aby zapobiec wylęgom motyli wiosną.

Aby zapobiec inwazji moli, należy opryskiwać agrest w okresie kwitnienia i zawiązywania owoców roztworem mydlanym lub wywarami z cebuli, wrotyczu i krwawnika. Posadzenie pomidorów w pobliżu krzewów również odstraszy gąsienice.

Jeśli zaatakowanych jest tylko kilka jagód, należy usunąć gąsienice ręcznie. W przypadku silnego porażenia krzewu można zastosować przemysłowe insektycydy, ale należy upewnić się, że są one bezpieczne w użyciu podczas zawiązywania i dojrzewania owoców. Pułapki feromonowe są skuteczne przeciwko wszystkim rodzajom gąsienic.

Piła agrestowa i ćma agrestowa

Ciało ćmy piłkowatej jest niebieskozielone z czarnymi plamkami. Bardziej widoczne są ćmy z rodziny geometridowatych: jaskrawożółte z czarnymi paskami i plamkami, osiągające 3-4 cm długości.

Oba gatunki żerują na liściach i, jeśli się rozmnożą, mogą niemal całkowicie ogołocić krzew z liści w ciągu zaledwie tygodnia. Metody zwalczania są takie same jak w przypadku ćmy agrestowej.

Szklana skrzynka

Jeśli pędy krzewu nagle zaczynają więdnąć, a na odciętej martwej gałęzi widoczna jest wyraźnie czarna plama, gałąź została obumarła przez szklistoskrzydłego motyla. Ten motyl przypominający osę żeruje na agrestach jako dorosły osobnik, składając jaja w szczelinach na końcach gałęzi lub w pobliżu pąków.

Po wykluciu gąsienica przemieszcza się wzdłuż rdzenia gałęzi do jej podstawy. Zamieranie gałęzi z powodu szklistości następuje natychmiast po kwitnieniu. W takim przypadku należy natychmiast odciąć gałąź do podstawy i spalić ją.

Motyl ten może pojawić się w ogrodzie za pomocą materiału roślinnego. Chociaż można tego uniknąć, nie da się uniknąć ćmy sąsiadów. Dlatego należy usunąć czeremchy, które przyciągają te motyle, i posadzić bzy, które je odstraszają.

Podobnie jak inne motyle, szklistoskrzydłe nie lubią zapachu pomidorów, nagietka, cebuli, czosnku, aksamitek i nasturcji. Polegają na zapachu, a wszystkie te rośliny zapewniają doskonały kamuflaż dla roślin docelowych.

Pielęgnację krzewów przeprowadza się poprzez cięcie: w przypadku znacznych uszkodzeń należy przyciąć do pnia; w pozostałych przypadkach należy przyciąć do miejsca cięcia bez czarnej plamy w rdzeniu. Miejsca cięcia należy posmarować żywicą ogrodową.

W maju i czerwcu raz w tygodniu spulchniaj glebę pod krzewami popiołem i pyłem tytoniowym; zapobiegnie to przepoczwarzaniu się gąsienic. Agrest, porzeczki i maliny należy opryskać insektycydami, gdy tylko pojawią się pierwsze liście, i powtórzyć zabieg po 10–14 dniach. Ważne jest, aby opryskać wszystkie trzy uprawy, ponieważ życie szklarni jest ściśle powiązane z każdą z nich.

Mszyca

Ten znany owad ssący żywi się sokiem roślinnym, powodując deformację pędów i liści. Jest to zazwyczaj pierwszy objaw inwazji mszyc na agrescie; kolonia staje się widoczna dopiero, gdy osiągnie gigantyczne rozmiary.

W takim przypadku konieczne będzie użycie insektycydów. Jeśli mszyce dopiero zaczęły kolonizować krzew, po prostu odetnij porażone pędy i je spal.

Mszyce nie tylko obniżają plony roślin, ale mogą również przenosić nieuleczalne choroby wirusowe agrestu. Mrówki również przynoszą mszyce do ogrodu. Dlatego, niezależnie od tego, jak bardzo współczujesz tym pracowitym owadom, jeśli mszyce się pojawią, mrowiska będą musiały zostać usunięte z ogrodu.

W okresie owocowania agrestu można ograniczyć rozwój kolonii mszyc stosując roztwór mydła (250 g na wiadro wody).

Muchówki galasowe

To maleńkie owady, o długości zaledwie 3 mm, podobne do komarów. Spośród wielu gatunków tych owadów, niektóre są pożyteczne, na przykład te, które zjadają mszyce. Istnieją jednak również szkodniki, a agrest i porzeczki są atakowane przez trzy z nich: przez pędy, kwiaty i liście.

Samych muchówek galasówek prawie nie sposób dostrzec, ale efekty ich działalności są uderzające: zasychające gałęzie, zaschnięte lub zwinięte liście na końcach gałęzi, zasychające zalążnie – to wszystko nie umknie uwadze doświadczonego ogrodnika.

Pryszczarki galasówki zwalcza się w ten sam sposób, co gąsienice. Jedną z metod, która sprawdza się najlepiej, jest namoczenie wierzchołków pomidorów przez 24 godziny w płynie do prania (5 kg wierzchołków i 250 g mydła na 10 litrów wody).

Krzewy podlewa się naparem 2-3 razy co kilka dni. Ponadto, mszyce galasówki nie lubią zapachu mięty, dlatego warto posadzić ją w pobliżu krzewów, nawet jeśli nie ma oznak inwazji, co będzie doskonałym środkiem zapobiegawczym.

Zabieg agrestowy w celach profilaktycznych

Istnieją cztery rodzaje zabiegów profilaktycznych dla agrestu: wiosenny, jesienny, regularny i przedsiewny. Razem zabiegi te zapewniają maksymalną ochronę przed różnymi chorobami.

Wybierz miejsce do sadzenia agrestu, które wcześniej nie było uprawiane ani pod agrest, ani pod porzeczki, ponieważ są one podatne na wiele powszechnych chorób i szkodników. Powinien to być teren otwarty, ale nie nizinny. Krzewy powinny być sadzone luźno.

Rozważ posadzenie pomidorów w pobliżu lub założenie ogrodu kwiatowego, w zależności od przeznaczenia Twojej posesji. Ogród kwiatowy oferuje kreatywne możliwości w połączeniu z praktycznością: wiele roślin ozdobnych odstrasza szkodniki.

Unikaj przeludnienia: regularne przycinanie nie tylko ochroni roślinę przed szkodnikami, ale także zwiększy plony. Pamiętaj o pokryciu cięć żywicą ogrodową, która ochroni roślinę przed wieloma szkodnikami i chorobami.

Regularny ściółkowanie Spulchnienie gleby pomoże wyeliminować poczwarki szkodliwych motyli. Ściółkę należy wymieniać raz w miesiącu, a glebę należy jednocześnie spulchnić.

Latem warto spryskać krzewy roztworem mydła (250 g mydła na wiadro wody). Mydło dodaje się również do większości mieszanek, naparów i wywarów stosowanych w tradycyjnym ogrodnictwie: w tych mieszankach mydło odpowiada za utrwalanie substancji czynnych na liściach, niczym klejenie ich, ale tylko do pierwszego deszczu.

Wiosna

Wiosna to doskonały czas na zapobieganie chorobom agrestu. Gdy śnieg jest jeszcze świeży, a pąki dopiero zaczynają się rozwijać, sparz krzewy wrzątkiem – to doskonały środek zapobiegawczy przeciwko przędziorkom i grzybom.

Nieco później należy zaaplikować na krzewy płyn Bordeaux o stężeniu 3%, aby zabezpieczyć je przed infekcjami grzybiczymi. Powtórz zabieg po kwitnieniu krzewów, ale rozcieńcz siarczan miedzi i wapno do stężenia 1%.

Wczesną wiosną, gdy jeszcze leży śnieg, najlepiej ponownie sprawdzić, czy nie pozostały resztki próchnicy liściowej. Wybierz czas między odwilżą a następnymi wiosennymi przymrozkami i ponownie spulchnij glebę. Przynajmniej ją wzburz. Zwiększy to prawdopodobieństwo całkowitego wyeliminowania larw niepożądanych owadów z danego obszaru: większość poczwarek źle znosi mróz.

Jesień

Po zbiorach ponownie opryskaj krzewy 1% roztworem płynu Bordeaux. Późną jesienią usuń wszystkie opadłe liście i inne resztki roślinne spod krzewów i spal je, a następnie spulchnij glebę i ściółkuj ją próchnicą. Jeśli podejrzewasz, że krzewy zostały zaatakowane przez roztocze pączkujące, ponownie polej je wrzątkiem.

Polecamy przeczytać artykuł nt. Jak pielęgnować agrest jesienią po zbiorze.

Jesień to doskonały czas na przycinanie agrestu. Nie oszczędzaj starszych gałęzi, ponieważ to właśnie tam kora jest najbardziej podatna na pękanie, a drewno jest bardziej atrakcyjne dla szkodników.

Wiosną usuwa się nowe gałęzie, a latem te, które przeszkadzają. Jesień to czas „generalnego czyszczenia” krzewów. Przycinanie pniaków to drastyczny zabieg, ale uzasadniony. Całkowicie odnowiony, zdrowy krzew nagrodzi ogrodnika obfitymi plonami.

Monitorowanie stanu zdrowia krzewu agrestu jest niezwykle ważne. Wczesne rozpoznanie szkodników i chorób znacznie ułatwi walkę z nimi.

Często zadawane pytania