Dynia piżmowa to popularna amerykańska odmiana o owocach w kształcie gruszki. Mają one wyjątkowy orzechowy smak, przyjemny aromat i delikatny miąższ. Nazwa tej wspaniałej dyni dosłownie tłumaczy się z języka angielskiego jako „butternut”.
Historia dyni piżmowej
Odmiana dyni piżmowej została wyhodowana przez amerykańskich hodowców w latach 60. XX wieku. Powstała ze skrzyżowania dyni piżmowej z dynią afrykańską. Obecnie jest szeroko uprawiana nie tylko w Stanach Zjednoczonych, ale także w Europie.
Opis rośliny
| Nazwa | Rodzaj rośliny | Długość batów | Rozmiar liścia |
|---|---|---|---|
| Wspinaczka | Wspinaczka | do 2,5 m | do 30 cm |
| Krzew | Krzew | 1-1,5 m | do 30 cm |
Istnieją dwie odmiany dyni piżmowej: pnąca i krzaczasta. Pierwsza ma pędy dorastające do 2,5 m długości, druga zaś dorasta do 1-1,5 m. Liście są zielone i dość duże, osiągając średnicę 30 cm. Kwiaty są duże i żółte.
Opis owoców
Dynia piżmowa ceniona jest za jakość owoców – są schludne i mają doskonałe właściwości handlowe.
Krótki opis owoców:
- Formularz - gruszkowaty. Podłużny u góry, rozszerzony u dołu.
- Kolorowanie skórki - intensywnie żółtopomarańczowy lub nieco bledszy (w zależności od stopnia dojrzałości).
- Barwienie miazgi - jaskrawo pomarańczowy.
- Rozmiar — 22-30 cm długości.
- Posiew - odcień mleczny.
- Waga — 1,2-2,5 kg.
Smak i przeznaczenie owoców
Owoce dyni piżmowej mają soczysty, kruchy miąższ o wyrazistym aromacie. Są lekko słodkie, z lekko orzechowym posmakiem.
Przeznaczenie owoców zależy od ich wielkości:
- Duży są wykorzystywane jako pasza dla bydła.
- Przeciętny — do robienia soków i deserów. Z tej dyni można przygotować pyszne puree dyniowe, nadzienia do ciast, owsianki, zupy i zapiekanki.
Miąższ można spożywać na świeżo, w plasterkach lub używać do sałatek warzywnych. Odmiana dyni zwyczajnej idealnie nadaje się do przygotowywania różnorodnych deserów – ciast, puddingów, torit i owoców kandyzowanych.
Charakterystyka
Dynia zwyczajna jest przedstawicielem selekcji „zamorskiej”, jednak jej cechy rolnicze pozwalają na jej uprawę w naszym kraju.
Czas dojrzewania
Dynia piżmowa to odmiana wcześnie dojrzewająca. Kwitnie w połowie czerwca. Zbiór rozpoczyna się po 80-90 dniach od kiełkowania, w sierpniu lub na początku września.
Wydajność
Dynia piżmowa to odmiana o wysokiej plenności. W sprzyjających warunkach klimatycznych i przy dobrej pielęgnacji, z jednego krzewu można zebrać do 15 kg owoców. Z jednej rośliny można uzyskać 5-15 dyń. W uprawie komercyjnej odmiana dyni piżmowej daje plony rzędu 40-60 ton z hektara.
Odporność na mróz i suszę
Dynia piżmowa nie jest szczególnie odporna na mróz. Nasiona wymagają temperatury co najmniej 15–16°C do kiełkowania. Jeśli temperatura spadnie poniżej 0°C, grządki z dyniami należy przykryć folią lub innym materiałem włókninowym. Ta odmiana jest wysoce odporna na suszę.
Odporność na choroby
Dynia piżmowa ma średnią odporność na choroby. Rośliny są szczególnie podatne na zarazę bakteryjną, białą zgniliznę ziemniaka i zgniliznę korzeni. Zapobiegawcze stosowanie fungicydów może pomóc w zapobieganiu rozprzestrzenianiu się patogennej mikroflory. Wystarczą dwa do trzech oprysków.
Plusy i minusy
Przed posadzeniem dyni piżmowej w ogrodzie warto ocenić wszystkie jej zalety. Ważne jest również, aby wcześniej dowiedzieć się, czy odmiana ta ma jakieś wady, które mogłyby utrudniać jej wzrost.
Funkcje lądowania
Odmiana dyni zwyczajnej nie jest szczególnie wymagająca pod względem warunków uprawy, ale jej wzrost i rozwój, plon oraz wielkość i smak korzeni w dużej mierze zależą od prawidłowego sadzenia. Kluczowe jest wybranie odpowiedniego miejsca, odpowiednie jego przygotowanie i sadzenie zgodnie z ustalonymi technikami.
- ✓ Optymalna temperatura gleby do kiełkowania nasion: nie niższa niż +15°C.
- ✓ Minimalna odległość między roślinami zapewniająca wystarczającą przestrzeń do wzrostu: 60×100 cm dla odmian krzaczastych i 100×150 cm dla odmian pnących.
Jak wybrać witrynę?
Wybierz dobrze oświetlone miejsce do sadzenia. Ilość światła decyduje o wielkości owoców; jeśli będzie go za mało, dynie będą małe. Najlepiej sadzić na stanowisku od strony południowej, gdzie gleba dobrze się nagrzewa.
Stanowisko powinno być wolne od przeciągów i silnych wiatrów północnych. Dynie można sadzić w pobliżu domu lub budynków gospodarczych. Idealna gleba dla dyni piżmowej to luźna, żyzna glina.
Poprzednicy i sąsiedzi
Dynie dobrze rosną po cebuli, ziemniakach i kapuście. Nie zaleca się sadzenia ich po melonach. Kukurydza, zielenina i czosnek można sadzić obok dyni, ale bakłażany, pomidory, kapusta i cukinia są uważane za niepożądanych sąsiadów.
Jak przygotować glebę?
Glebę przygotowuje się jesienią, przekopując ją na głębokość 30 cm, dodając obornik lub próchnicę w ilości odpowiednio 10 kg i 14 kg na metr kwadratowy, a także kompost i nawóz potasowy. Zaleca się również użycie mąki dolomitowej. Optymalne pH wynosi od 6,5 do 7,4.
Jeśli gleba jest ciężka, zwarta i gliniasta, dodaj torfu lub grubego piasku. Wiosną wyrównaj glebę grabiami, rozbijając wszelkie większe bryły.
Siew w otwartym terenie
Dynie wysiewa się na zewnątrz pod koniec maja, po ustąpieniu zagrożenia przymrozkami. Wykop dołki pod sadzonki, dodając na dno odrobinę popiołu drzewnego. Nasiona sadzimy na głębokość 3-4 cm, umieszczając po kilka w każdym dołku.
Zaleca się umieszczenie nasion w wilgotnej tkaninie na dwa dni, a następnie owinięcie ich w plastikową torbę, aby umożliwić przepływ powietrza. Wysokiej jakości nasiona z pewnością wykiełkują i wykiełkują.
Optymalne wzorce siewu:
- Do buszu odmiany - 60×100 cm
- Do wspinaczki odmiany - 100x150 cm.
Aby przyspieszyć kiełkowanie, przykryj nasiona folią. Gdy tylko pojawią się zielone pędy, usuń osłonę.
Wykorzystanie sadzonek
Sadzonki dyni wysiewa się w kwietniu, około miesiąc przed sadzeniem w gruncie, które odbywa się w maju lub czerwcu, w zależności od klimatu danego regionu. Sadzonki są uprawiane w specjalnych doniczkach torfowych, a następnie umieszczane w gruncie.
Sadzonki uprawia się standardowymi metodami, podlewa i hartuje. Gdy rośliny osiągną 10-15 cm wysokości, przesadza się je do dobrze ogrzanej gleby i sadzi w dołkach o głębokości 5-6 cm. W chłodniejszych regionach sadzi się je w szklarni, a nie w gruncie.
Instrukcje dotyczące pielęgnacji
Aby uzyskać obfite plony z dyni piżmowej, konieczna jest odpowiednia pielęgnacja. Jest ona dość prosta i nie wymaga wiele czasu ani wysiłku ze strony ogrodników.
- × Zaprzestanie podlewania, gdy owoc osiągnie wielkość jabłka, jest kluczowe, aby zapobiec temu, że będzie wodnisty i niedosłodzony.
- × Unikaj stosowania nawozów mineralnych w okresie formowania się owoców, gdyż może to niekorzystnie wpłynąć na ich smak.
Podlewanie
Odmiana ta wymaga regularnego podlewania, szczególnie w okresie zawiązywania owoców. Później podlewanie staje się rzadsze. Gdy owoce osiągną rozmiar jabłka, należy całkowicie zaprzestać podlewania. W przeciwnym razie dynie będą wodniste i pozbawione słodyczy.
Posypka
Aby uzyskać duże i smaczne owoce, konieczne jest kilkukrotne nawożenie w ciągu sezonu. Zazwyczaj 2-3 nawożenia wystarczają, aby uzyskać dynie naprawdę wysokiej jakości.
Przybliżony schemat żywienia:
- Po posadzeniu należy dodać napar z dziewanny lub obornika kurzego – rośliny potrzebują w tym okresie dużej ilości azotu (aby zwiększyć zieloną masę).
- W okresie kwitnienia można dodać roztwór drożdży suchych lub żywych. Po zawiązaniu owoców stosuje się nawozy potasowe i wieloskładnikowe.
- Trzecie nawożenie polega na zastosowaniu dowolnego nawozu organicznego; ma ono na celu poprawę jakości i smaku owoców. Nawozy mineralne nie są zalecane w fazie zawiązywania owoców.
Rozluźnianie i pielenie
Po podlaniu i deszczu, gdy gleba lekko przeschnie, jest ona spulchniana i ściółkowana, na przykład piaskiem, sianem lub słomą. Ta technika rolnicza pomaga zatrzymać wilgoć i spowolnić wzrost chwastów. Ściółka jest okresowo wymieniana.
Zwalczanie szkodników i chorób
Dynia zwyczajna jest średnio odporna i w niesprzyjających warunkach może paść ofiarą różnych infekcji, głównie grzybiczych.
| Choroba | Metoda walki | Okres przetwarzania |
|---|---|---|
| Mączniak prawdziwy | Roztwór siarczanu miedzi | Przy pierwszych objawach choroby |
| Bakterioza | Zniszczenie dotkniętych roślin | Natychmiast po wykryciu |
| Biała zgnilizna | Przycinanie uszkodzonych części i dezynfekcja ran | Przy pierwszych objawach choroby |
Na odmianę mogą wpływać:
- Mączniak prawdziwy. Towarzyszy temu pojawienie się białego, mączystego nalotu, zwijanie się i zasychanie liści. Do zwalczania choroby stosuje się roztwór siarczanu miedzi.
- Bakterioza. Atakuje rośliny głównie we wczesnej fazie wzrostu, powodując brązowe plamy na liściach. Choroba jest nieuleczalna; krzewy należy wyrywać z korzeniami i niszczyć.
- Biała zgnilizna. Powoduje białe plamy na liściach, które szybko się powiększają i ciemnieją. Zaatakowane części roślin należy przycinać, a miejsca cięcia dezynfekować.
Spośród szkodników owadzich, mszyce i przędziorki stanowią największe zagrożenie, ponieważ są zazwyczaj aktywne w czasie upałów. Opryskiwanie naparami z czosnku, pomidorów lub naci ziemniaków może pomóc w zapobieganiu ich rozprzestrzenianiu się.
Jak zbierać i konserwować plony
Zbiór przeprowadza się przed pierwszymi przymrozkami, w przeciwnym razie owoce nie nadadzą się do spożycia. Dynie ścina się razem z łodygami – to również pomaga zapewnić im długi okres przydatności do spożycia. Owoce z uszkodzeniami lub wadami są przetwarzane, wykorzystywane do celów spożywczych, kandyzowane itp.
W sprzyjających warunkach dynia piżmowa może być przechowywana przez kilka miesięcy. Należy ją przechowywać w chłodnym, suchym miejscu, w temperaturze nieprzekraczającej 10°C. Dynie zazwyczaj przechowuje się na zamkniętym balkonie, w piwnicy lub w dowolnym miejscu, gdzie temperatura nie spada zbyt nisko. Po pokrojeniu dynię można przechowywać w zamrażarce.
Recenzje
Dynia piżmowa to fascynująca amerykańska odmiana dla miłośników oryginalnych smaków. Ta gruszkowata dynia o orzechowym smaku to niezwykle cenny surowiec kulinarny; jest pyszna, zdrowa i z pewnością przypadnie do gustu miłośnikom tej rośliny.