Seler: uprawa i pielęgnacja w otwartym gruncie

Seler naciowy znany jest na całym świecie ze swojego aromatycznego, przyjemnego smaku i licznych właściwości leczniczych. Jest rośliną łatwą w uprawie, więc jej uprawa jest prosta, jeśli przestrzega się ustalonych zasad sadzenia i pielęgnacji. Ogrodnicy domowi uprawiają trzy rodzaje selera: łodygowy, liściowy i korzeniowy.

Opis kultury

Seler to znana roślina zielna. Jest byliną i należy do rodziny selerowatych (Apiaceae). Warzywo to charakteryzuje się słodko-pikantnym smakiem i bogatym aromatem. Pierwotnie pochodzi z regionu Morza Śródziemnego, ale rozprzestrzenił się na cały świat.

Seler naciowy jest ceniony za soczyste, aromatyczne łodygi. Ich łodygi mogą być jasnozielone lub białe. Jeśli łodygi zostaną przykryte ziemią podczas uprawy, stają się białe. Mają bardzo delikatny smak, są mniej gorzkie i dłużej zachowują świeżość.

Zalety i wady

Seler naciowy ma wiele zalet, dzięki czemu jest tak popularny wśród ogrodników. Do najważniejszych należą:

Warto również zwrócić uwagę na pewne wady selera łodygowego:

Najlepsze odmiany i rodzaje

Najpopularniejsze odmiany selera to:

• "Złoto". Roślina charakteryzuje się samoistnym bieleniem. Dojrzewanie trwa 5 miesięcy. Łodygi są jasnozielone i lekko żebrowane. Plony dochodzą do 5 kg z metra kwadratowego.
• "Tango". Roślina charakteryzuje się samoistnym bieleniem. Dojrzewanie następuje w ciągu sześciu miesięcy. Łodygi tej odmiany są zielone z niebieskim odcieniem i pozbawione grubych żyłek. Plon jest obfity – jedna tzw. „rozeta” może ważyć 1 kg.
• "Malachit". Roślina jest samobieląca, a dojrzewanie trwa trzy miesiące. Łodygi są jasnozielone i lekko żebrowane. Plon jest lepszy niż u poprzedniej odmiany – pojedyncza rozeta może ważyć ponad 1 kg.
• "Atlas". Roślina wymaga bielenia. Dojrzewanie trwa do 6 miesięcy. Plon jest tak duży, że z metra kwadratowego można uzyskać nawet 3 kg tego plonu.
• "Pascal". Roślina wymaga ciągłego bielenia i dojrzewa w ciągu trzech miesięcy. Ta odmiana selera jest uważana za roślinę odporną na zimno.

odmiana selera "Golden"

odmiana selera "Tango"

seler łodygowy odmiana "Malachit"

seler łodygowy odmiana "Atlant"

odmiana selera 'Pascal'

Sadzenie selera naciowego

Ogrodnicy zalecają sadzenie selera w formie rozsady, aby zapewnić mu większe korzenie. Ważne jest, aby sadzonka miała 4-5 liści i około 15 cm wysokości.

Niektóre odmiany selera naciowego można sadzić bezpośrednio do gruntu przed przymrozkami. Należy jednak pamiętać, że małe nasiona mają zazwyczaj słabą zdolność kiełkowania i wymagają wysokich temperatur. Dlatego najlepszym rozwiązaniem jest uprawa sadzonek.

Ta roślina najlepiej rośnie na glebach luźnych, żyznych i o umiarkowanej wilgotności. Seler nie będzie dobrze rosnąć na glebach kwaśnych. Aby zapewnić obfite zbiory, należy odpowiednio przygotować miejsce sadzenia. Wymaga to:

• jesienią należy wcześniej wykopać grządki i nawozić je próchnicą;
• do sadzenia należy wybrać miejsce dobrze oświetlone (roślina lubi dużo słońca);
• Posadź w okolicy „właściwych” sąsiadów (fasolę, pomidory, ogórki, białą kapustę, sałatę).

Terminy

Czas sadzenia selera różni się w zależności od regionu Rosji. Wynika to z odmiennych warunków klimatycznych. Na przykład na Uralu i Syberii sadzonki sadzi się pod koniec ostatniego miesiąca wiosny. W obwodzie moskiewskim sadzenie powinno rozpocząć się na początku maja.

Określając termin sadzenia, należy wziąć pod uwagę temperaturę. Średnia temperatura w ciągu dnia powinna wynosić co najmniej 10°C, bez silnych przymrozków w nocy.

Przygotowanie nasion

Aby zmaksymalizować kiełkowanie, nasiona muszą zostać poddane specjalnej obróbce przed posadzeniem. W tym celu umieszcza się je w słabym roztworze nadmanganianu potasu na kilka godzin, a następnie umieszcza na wilgotnej gazie, aby wykiełkowały. Po kilku dniach wykiełkują.

Siew sadzonek

Istnieje kilka metod siewu nasion. Standardowa metoda jest następująca:

1. Przygotuj glebę i pojemnik.
2. Glebę należy przygotować mieszając w równych proporcjach torf, piasek, próchnicę i ziemię liściową.
3. Przed siewem należy zwilżyć glebę znajdującą się w pojemniku.
4. Rozłóż nasiona równomiernie na powierzchni gleby (nie zakopuj ich zbyt głęboko) i lekko posyp torfem. Następnie przykryj pojemnik folią spożywczą.

Obejrzyj poniższy film, aby dowiedzieć się, jak siać nasiona selera w celu uzyskania sadzonek:

Nasiona selera naciowego wysiewa się zawsze na początku marca.

Pielęgnacja sadzonek

Uprawa sadzonek przebiega następująco:

1. Pojemniki z posadzonymi nasionami należy ustawić w słonecznym miejscu na parapecie w mieszkaniu, szklarni lub na balkonie (w ciągu pierwszych 7 dni temperatura powietrza w szklarni/balkonie nie powinna być niższa niż +17°C).
2. Podlewaj sadzonki przez sitko, gdyż są one wymagające pod względem sposobu podlewania.
3. Gdy pojawią się dwa liście, przesadź roślinę. Polega to na odcięciu korzenia centralnego w celu wzmocnienia systemu korzeniowego. Po przesadzeniu posadź sadzonkę w osobnej doniczce lub zwykłej filiżance.

Przesadzanie sadzonek do grządki ogrodowej

Sadzenie tych roślin w otwartym gruncie następuje po 90 dniach od wysiewu nasion, zazwyczaj na początku maja.

Przed sadzeniem należy pozostawić roślinę w cieniu na zewnątrz na kilka dni. Do dnia sadzenia krzewy powinny mieć co najmniej 5-6 liści.

Jeśli sadzonki nie zostały wyrwane, będą ciasno upakowane. Aby ich nie uszkodzić, obficie podlej doniczkę, poczekaj, aż gleba zmięknie, a dopiero wtedy ostrożnie rozdziel korzenie.

Możesz użyć dodatkowego pojemnika z wodą, aby oddzielić sadzonki. Przed sadzeniem pamiętaj o spulchnieniu gleby i usunięciu chwastów.

Seler naciowy sadzi się w rzędach oddalonych od siebie o 20 cm, z zachowaniem odstępu co najmniej 30 cm. Sadzonki należy sadzić na głębokość 6 cm. Po posadzeniu glebę ubija się i obficie podlewa.

Pielęgnacja selera w otwartym terenie

W otwartym terenie seler naciowy wymaga pewnej pielęgnacji. Najpierw rośliny należy sadzić w bruzdach o głębokości około 30 cm, w odstępach co 40 cm. Należy pamiętać o dosypaniu próchnicy do bruzd. Sadzenie w bruzdach pozwala na wybielenie ogonków liściowych, co nadaje im delikatny smak.

Odmiany samobielące nie wymagają sadzenia w rowach. Nie wymagają również obsypywania. Wadą tych odmian jest jednak to, że słabo znoszą zimno i mają słaby smak.

Proces opieki przebiega według następującego schematu:

1. Wczesną wiosną, przed sadzeniem roślin, rozsypujemy grządki nawozami mineralnymi.
2. Miesiąc po posadzeniu sadzonek podlewamy glebę mocznikiem (1 łyżka stołowa na 1 m kw.).
3. W miarę jak sadzonki rosną, wykopuj je i podlewaj, nie dopuszczając do wyschnięcia gleby.
4. Po podlaniu należy usunąć chwasty z gleby.
5. Gdy gałązki rośliny osiągną długość 30 cm, są starannie wiązane w pęczki i owijane ciemnym papierem, aby je wybielić i nadać im charakterystyczną słodycz.

Odmiany samobielące są znacznie łatwiejsze w pielęgnacji, ponieważ nie trzeba podwiązywać krzewów ani owijać ich papierem.

Posypka

Pierwsze nawożenie selera naciowego na zewnątrz wykonuje się zawsze po posadzeniu, gdy roślina już się dobrze ukorzeni. Można użyć gotowego nawozu wieloskładnikowego, ale można też przygotować go samodzielnie:

• mieszanka superfosfatu, saletry amonowej i soli potasowej;
• każdy składnik powinien ważyć 20 g;
• rozpuścić wszystkie składniki w 10 litrach wody;
• Wlać roztwór pod korzeń.

Gdy seler zacznie intensywnie rosnąć, zabieg należy powtórzyć. Trzecie zastosowanie jest konieczne, gdy łodygi zaczną się wzmacniać. Przygotowuje się nawóz kompleksowy w różnych proporcjach (superfosfat – 50 g, mocznik – 15 g, chlorek potasu – 15 g).

Nawozy organiczne również dają wysokie plony. W przypadku selera można zastosować następującą mieszankę: woda, gnojowica i ptasie odchody w stosunku 10:2:1. Nawóz stosuje się do korzeni w ilości 1 litra roztworu na metr kwadratowy.

Podczas nawożenia roślin należy pamiętać, aby nie dopuścić do kontaktu roztworu z liśćmi. Może to wywołać choroby.

Bielenie ogonków liściowych

Aby łodygi selera naciowego zachowały jasny kolor i delikatny smak, należy chronić je przed bezpośrednim działaniem promieni słonecznych. Istnieje wiele metod wybielania gleby. Najprostsza to obsypanie jej kopczykiem wilgotnej ziemi. Dodawaj ziemię w miarę wzrostu rośliny, pozostawiając wierzchołek wzrostu i liście odsłonięte. Wadą tej metody jest to, że łodygi nabierają ziemistego posmaku.

Można zastosować inną, skuteczniejszą metodę wybielania. Na czym polega ten proces? Zabieg przeprowadza się w połowie września, około 20 dni przed zbiorem. Łodygi roślin są wiązane miękką tkaniną, a następnie owijane papierem (z wyłączeniem liści) i zawiązywane liną. Między papierem a glebą nie powinno być żadnej szczeliny.

Zbiór i przechowywanie

Aby łodygi selera były soczyste, słodkie i aromatyczne, należy przestrzegać technologii prawidłowego sadzenia i zbioru rośliny.

W porównaniu z warzywami korzeniowymi, ta odmiana warzyw jest dość wrażliwa na niskie temperatury. Dlatego zbiera się ją we wrześniu, przed przymrozkami.

Nie zaleca się pozostawiania rośliny na dłużej niż 11–16 tygodni po posadzeniu, ponieważ traci ona wówczas swój smak i włóknistą delikatność.

Przechowuj seler z łodygą bez korzenia. Roślinę można przechowywać w różnych warunkach:

• można przechowywać w piwnicy nawet 2 miesiące (to najlepsza opcja);
• nie psuje się w lodówce przez 2-3 tygodnie (jeśli przechowujesz łodygę bez liści);
• w zamrażarce;
• w formie suchej (przechowywane przez ok. 12 miesięcy).

Na jakie choroby cierpi seler?

Do najczęstszych chorób selera należą:

• Rdza. W tym przypadku na liściach i ogonkach liściowych rośliny pojawiają się czerwonobrązowe plamy. Zaatakowane gałęzie tracą smak i usychają. Aby zapobiec chorobie, należy traktować sadzonki preparatem Fitosporin lub Baktofit. Leczenie przeprowadza się za pomocą Fundazolu.
• Septoria. Objawia się żółtymi plamami przypominającymi oparzenie. Pojawia się na łodygach i ogonkach liściowych selera. Zaatakowane liście zasychają, a łodygi łamią się. Choroba utrzymuje się w glebie przez trzy lata i zaczyna się objawiać podczas deszczowej pogody. W takim przypadku należy zastosować preparat Fundazol na miesiąc przed zbiorem.
• Plamistość liści wywołana przez CercosporęChoroba objawia się podobnie do septoriozy liści, ale plamy są jaśniejsze. Leczenie polega na podaniu preparatu Fundazol.
• Mączniak rzekomy. Ta choroba grzybowa objawia się białymi plamami z czarnymi kropkami. Infekcja powoduje gnicie całej rośliny. Choroba rozwija się w kwaśnej glebie. Alkalizację kwaśnej gleby wapnem i dezynfekcję gleby wiosną można zapobiec infekcji.
• Mozaika ogórkowa. Choroba wirusowa objawia się pierścieniami o różnej wielkości. Wszystkie porażone rośliny należy usunąć z ogrodu. Wirus jest przenoszony przez roztocza i mszyce. Zwalczanie choroby polega na ich wytępieniu.

Recenzje ogrodników

Stosując się do prostych zasad i zaleceń dotyczących uprawy, nawet początkujący ogrodnik może zasadzić seler łodygowy w swoim ogrodzie. Wystarczy regularne podlewanie, nawożenie i zwalczanie szkodników.

Często zadawane pytania