Seler naciowy: od sadzenia do zbioru

Seler naciowy to aromatyczne zioło, popularne w kuchni i szeroko uprawiane przez ogrodników i rolników. Poniżej dowiesz się, którą odmianę wybrać oraz jak prawidłowo sadzić i uprawiać to zioło. Znajomość kluczowych aspektów jego uprawy pomoże Ci uzyskać obfite i wysokiej jakości plony.

Opis selera

Seler naciowy to roślina zielna z rodziny selerowatych (Apiaceae). Istnieje około dwudziestu gatunków selera, z których najsłynniejszy jest seler naciowy. To warzywo łatwo rozpoznać po charakterystycznym aromacie. Uprawia się je ze względu na liście lub aromatyczne korzenie – odmianę dobiera się w zależności od przeznaczenia.

Oprócz selera naciowego występuje również seler ogonkowy i korzeniowy.

Seler naciowy obejmuje rośliny dwuletnie i byliny. Seler uprawiany jest jako roślina jednoroczna. Preferuje wilgotne podłoże i może dorastać do 1 metra wysokości. Charakterystyka botaniczna:

• System korzeniowy. Pogrubiony, zaokrąglony korzeń palowy.
• Liście. Pierzasto rozcięte.
• Trzon. Rozgałęziony i bruzdowany.
• Kwiaty. Miniaturowe, zielonkawo-białe kwiaty zebrane są w baldachogrona.
• Reprodukcja. Nasiona tworzą się dopiero w drugim roku życia. Zbiór – liście, ogonki liściowe i korzenie – uzyskuje się w pierwszym roku po posadzeniu.

Seler naciowy uprawia się ze względu na liście, które wykorzystuje się do zup, sałatek i sosów. Ta roślina jest bardzo plenna – jej liście można zbierać kilka razy w sezonie.

Popularne odmiany do uprawy

Odmiany selera oferowane przez producentów różnią się czasem dojrzewania, plonem i niuansami smakowymi. Odmiany liściowe cieszą się największą popularnością wśród ogrodników:

• Ażurowy. Wczesna odmiana o dużych, pionowych rozetkach. Liście ciemnozielone. Są gotowe do zbioru po 75-80 dniach od wykiełkowania. Jedna roślina waży 85 g. Z metra kwadratowego uzyskuje się 2,6-2,8 kg liści. Doskonały smak i aromat. Szybko odrasta po zbiorze.
• Żagiel. Odmiana średnio wczesna. Dojrzałość technologiczną osiąga w ciągu 72-80 dni. Liście są zielone i zebrane w rozety. Cenione za wyśmienity smak i odporność na odrosty. Charakteryzuje się długim okresem przydatności do spożycia. Odmiana ta jest bardzo plenna, dając plony do 4,7 kg z metra kwadratowego.
• Atena. Średni czas dojrzewania. Liście zbiera się już po 78 dniach od kiełkowania. Liście są jasnozielone i średniej wielkości. Charakteryzują się doskonałym smakiem i aromatem. Plon: 1,8-2,1 kg zielonej masy.
• Zachar. Odmiana średniosezonowa do spożycia na surowo i wszelkiego rodzaju przetwórstwa. Zbiór rozpoczyna się po 150-160 dniach od kiełkowania. Liście mają głęboko postrzępione brzegi. Rozety są średniej wielkości. Doskonały smak i aromat. To jedna z najpopularniejszych odmian selera naciowego.
• Samuraj. Odmiana średnio-wczesna o wysokim plonie. Zbiory rozpoczynają się po 75 dniach. Plon do 4 kg zielonej masy z metra kwadratowego. Ta odmiana o bardzo niskich wymaganiach pielęgnacyjnych jest odporna na niskie temperatury i znosi łagodny stres wodny.
• Ekscentryczny. Seler naciowy średnio wczesny. Gotowy do zbioru po 100-104 dniach od kiełkowania. Rozeta zawiera karbowane liście na cienkich ogonkach. Waga jednej rośliny do 120 g. Plon: 2,5 kg z metra kwadratowego.
• Kartuli. Odmiana średniosezonowa wyhodowana w Georgii. Pierwsze liście zbiera się 65 dni po kiełkowaniu. Odmiana ta dobrze znosi niedobory ciepła i wilgoci.

Przygotowanie i siew nasion do rozsady

Aby przyspieszyć wzrost zieleniny i zapewnić równomierne kiełkowanie, ogrodnicy używają sadzonek. Można je kupić na targu lub wyhodować w domu. Aby uzyskać silne i odporne sadzonki, nasiona poddaje się specjalnej obróbce. Prawidłowe przestrzeganie wszystkich praktyk rolniczych pozwala uzyskać obfite plony zieleniny.

Procedura przygotowania nasion:

• Kiedy rozpoczyna się przygotowanie nasion, na zewnątrz wciąż leży śnieg. Po zebraniu wiadra śniegu czekają, aż stopnieje, tworząc wodę roztopową.
• Kiedy woda osiągnie temperaturę pokojową, namocz w niej nasiona selera.
• Czas moczenia: 10-12 godzin. Maksymalny czas: 24 godziny.
• Wodę wymienia się co godzinę. Nasiona moczy się na przemian w roztopionej wodzie, a następnie w słabym roztworze nadmanganianu potasu.
• Po namoczeniu nasiona przenoszą się na grubą gazę, uprzednio zwilżoną wodą. Pozostaną tam przez kolejne 24 godziny, aby w pełni się „obudzić”.

Seler ma trudności z kiełkowaniem ze względu na olejki eteryczne zawarte w nasionach, które hamują kiełkowanie. Aby poprawić kiełkowanie, konieczne są specjalne zabiegi stymulujące wzrost.

Nasiona do siewu wysiewa się nie w zwykłej ziemi ogrodowej, lecz w specjalnie przygotowanej wcześniej mieszance. Zaleca się, aby mieszanka zawierała następujące składniki:

• humus;
• piasek;
• gleba ogrodowa;
• torf.

Wymieszaj wszystkie składniki w równych proporcjach, aż mieszanina będzie gładka. Jeśli nie chcesz zawracać sobie głowy przygotowywaniem własnej mieszanki do sadzonek, możesz kupić gotowy produkt w sklepie specjalistycznym.

Aby zapewnić terminowy wzrost sadzonek, należy wysiać nasiona najpóźniej na początku lub w połowie marca. Jeśli poczekasz, sadzonki nie zdążą osiągnąć wymaganej siły do ​​momentu posadzenia.

Przydatne informacje na temat siewu nasion do rozsady:

• Nasiona nie są sadzone głęboko, lecz lekko wciskane w glebę, ponieważ do wzrostu potrzebują światła.
• W przypadku nasion tworzy się „efekt cieplarniany”. Aby to osiągnąć, pojemnik z posadzonymi nasionami przykrywa się szkłem lub folią.
• W miniaturowej szklarni, w której nasiona będą kiełkować, temperatura powinna wynosić od 19 do 24 stopni.
• Siewki pojawiają się po 12-14 dniach. Po tym czasie temperatura zostaje obniżona, ale warunki w szklarni są utrzymywane przez kolejne dwa tygodnie.
• Kiedy pojawią się 2-3 liście, szkło/folia jest usuwana.
• Rośliny pikuje się i przesadza, zachowując 5 cm odstępu między sąsiednimi sadzonkami.

Poniższy film przedstawia przykład moczenia i siewu nasion selera na sadzonki:

W razie potrzeby każdą roślinę można posadzić w osobnej doniczce. Idealna jest doniczka torfowa, która pozostaje w glebie podczas sadzenia. Jeśli wysiewasz nasiona do przenośnych skrzynek torfowych, pikowanie nie jest konieczne. Wystarczy odpowiednio wcześnie przerwać wschodzące siewki, aby zapewnić im wystarczająco dużo miejsca do wzrostu i rozwoju.

Pielęgnacja sadzonek

Zasady pielęgnacji sadzonek selera:

• Aby zapobiec nadmiernemu wyciąganiu się sadzonek w trakcie wzrostu, temperaturę otoczenia utrzymujemy na poziomie 15–16°C.
• Regularne podlewanie i spulchnianie.
• Seler lubi światło, dlatego sadzonki uprawia się przy sztucznym oświetleniu.
• Pierwsze przerzedzenie następuje, gdy pojawią się dwa liście.

Aby seler był soczysty i miał dobry smak, potrzebuje dużo słońca przez cały sezon wegetacyjny.

Jaki to powinien być rodzaj gleby?

Seler preferuje glebę lekką, luźną i żyzną. Grządki powinny znajdować się w słonecznym miejscu. Przed sadzeniem sadzonek należy wcześniej przygotować miejsce:

• Jesienią glebę przekopuje się, równomiernie rozprowadzając nawozy organiczne i mineralne. Na każdy metr kwadratowy dodaje się 4 kg próchnicy/kompostu i 20 g superfosfatu podwójnego.
• Wiosną glebę pod selerem spulchniamy, dodając do niej złożone nawozy mineralne – 40 g na 1 m kw.
• Na dnie dołków, w których posadzisz roślinę, umieść niewielką ilość mieszanki gliny i dziewanny. Mieszanka ta zatrzyma wilgoć w strefie korzeniowej i jednocześnie dostarczy roślinie dodatkowej energii odżywczej.

Zasady płodozmianu:

• Niepożądani poprzednicy: baldaszkowaci krewni selera. Seler słabo rośnie po koprze, pietruszce, pasternaku i marchwi.
• Pożądani poprzednicy: kapusta, pomidory, ogórki i fasola.

Aby mieć pewność, że seler dobrze rośnie i zbiera obfite plony, musisz zadbać również o swoich sąsiadów:

• Korzystny. Pomidory, szpinak, ogórki, buraki, sałata, fasola szparagowa i szczypiorek.
• Niekorzystny. Ziemniaki, pietruszka, marchew.

Sadzenie selera w ziemi

Zaleca się sadzenie gotowych sadzonek na zewnątrz rano, najlepiej w pochmurny dzień. Pozwoli to uniknąć niepotrzebnego stresu dla rośliny. Podczas sadzenia ważne jest przestrzeganie schematu i zasad sadzenia:

• Liście sąsiednich sadzonek nie powinny kolidować ze sobą.
• Między roślinami należy zachować wolną przestrzeń, aby zapewnić odpowiednią wentylację i zapobiec pojawieniu się pasożytów (mszyc, gąsienic, pająków).
• Optymalna odległość między sąsiednimi roślinami wynosi 10-12 cm.
• Odległość między rzędami wynosi co najmniej 30-40 cm.

Istnieje opinia, że ​​seler dobrze rośnie w „kwadratowym” układzie sadzenia – 20x20 cm.

Cechy sadzenia rozsady w otwartym gruncie:

• Dołki powinny być wystarczająco głębokie, aby nie tylko pomieścić system korzeniowy rośliny, ale także pozostawić trochę miejsca - około 3 cm.
• Po umieszczeniu sadzonki w dołku, przykrywamy ją ziemią i ubijamy.
• Jeżeli pogoda jest słoneczna, przez kilka dni po posadzeniu rośliny należy ocieniać.

Pielęgnacja rośliny w gruncie

Sadzonki selera posadzone w gruncie wymagają pielęgnacji nie tylko w okresie adaptacji. Roślina wymaga uwagi przez cały sezon wegetacyjny.

Pielęgnacja selera ma na celu:

• Tworzenie optymalnych warunków wzrostu.
• Ochrona przed czynnikami negatywnymi:
  • ekstremalne i niekorzystne warunki pogodowe;
  • szkodniki i choroby.

Cechy pielęgnacji selera w gruncie:

• Pielenie. Regularne zwalczanie chwastów – chwasty nie powinny zakłócać wzrostu roślin zielonych.
• Podlewanie. Gleba nigdy nie powinna stać się twarda i sucha. Podlewaj w ilości 20 litrów na metr kwadratowy tygodniowo. Podlewaj bezpośrednio przy korzeniach. Podlewaj często, ale oszczędnie.
• Ściółkowanie. Ściółkuj glebę, aby zapobiec szybkiemu parowaniu wilgoci. Jako ściółkę powszechnie stosuje się trociny, torf lub skoszoną trawę. Ściółkę rozsypuje się natychmiast po posadzeniu.
• Posypka. Częstotliwość nawożenia zależy od specyficznych właściwości gleby. Zazwyczaj wystarczają dwa zastosowania w sezonie. Pierwsze zastosowanie następuje dwa tygodnie po posadzeniu sadzonek, a drugie miesiąc po pierwszym zastosowaniu. Mieszanka nawozowa (na 10 litrów wody) składa się z:
  • azotan amonu – 15 g;
  • superfosfat – 40 g;
  • sól potasowa – 20 g.

  Nawoź seler raz w sezonie obornikiem drobiowym – kurzym lub gołębim. Należy go jednak rozcieńczyć wodą w stosunku 1:50. Nie dodawaj nierozcieńczonego obornika, ponieważ po prostu „spali” roślinę.

• Ochrona. Rośliny należy traktować specjalnymi środkami odstraszającymi ślimaki, które można kupić w każdym sklepie ogrodniczym.

Oto kilka dodatkowych pomocnych wskazówek:

• Aby chronić rośliny i zapobiec zginaniu się liści w kierunku ziemi, owiń je folią lub papierem. Jest to szczególnie przydatne, jeśli roślina jest krzaczasta i gęsta. Owinięcie pomaga roślinie rosnąć pionowo, bez rozrastania się. Zdejmij owinięcie 1-2 dni przed ścięciem liści.
• Po każdym nawożeniu seler należy polewać wodą z węża ogrodowego lub konewki – nie powinno na nim pozostać ani jedno ziarenko nawozu.
• Jeśli seler rośnie bez ochronnego „opakunku”, regularnie przycina się nadmiar liści.
• Seler naciowy, w przeciwieństwie do korzeniowego, nie wymaga częstego spulchniania – gleba ma już korzystny stosunek wilgotności do gęstości.

Rośnie na parapecie

Seler łatwo uprawiać w domu, bez konieczności sadzenia go na zewnątrz. Techniki uprawy selera na parapecie są podobne do tych stosowanych przy uprawie sadzonek w gruncie. Jest jednak pewien haczyk: seler naciowy można uprawiać w domu nie tylko z nasion, ale również z ogonków liściowych lub warzyw korzeniowych. Co więcej, ta druga metoda daje szybsze zbiory niż z siewu.

Rośliny wyhodowane z nasion mają tę przewagę nad roślinami z ogonkami liściowymi i korzeniowymi, że zapewniają dłuższe zapasy zieleni przez cały rok. Warzywa korzeniowe i ogonki liściowe sadzi się co 2-3 miesiące, aby zapewnić ciągłe dostawy zieleni.

Opcje sadzenia selera do uprawy w domu:

• Posiew. Jeśli chcesz uprawiać seler z nasion na parapecie, najlepiej wybrać odmiany wczesne. Nasiona zaprawia się tak samo jak sadzonki. Po zaprawieniu umieszcza się je w wilgotnym podłożu na głębokość 0,5 cm i przykrywa folią. Pierwsze liście pojawią się po 45 dniach.
• Warzywo korzeniowe. Umieść warzywo korzeniowe głęboko w doniczce z podłożem. Jego wierzchołek powinien wystawać ponad powierzchnię ziemi. Ubij i podlej. Po trzech tygodniach poczujesz pierwsze liście.
• Ogonki liściowe. Najprostsza metoda. Sadzonki kiełkuje się najpierw w wodzie przez 4-6 dni, a następnie sadzi w podłożu. Pierwsze zbiory następują po 20-25 dniach.

Uprawa w szklarni

Seler jest rośliną dwuletnią, więc jego życie nie kończy się wraz z nadejściem zimy. Można go uprawiać w ogrzewanej szklarni zimą na dwa sposoby:

1. Dorastanie. Żywotność rośliny można przedłużyć, przesadzając ją z gruntu do szklarni. Świeże warzywa można zbierać do grudnia – 45–60 dni.
2. Zmuszanie. Rośliny uprawiane w gruncie zbiera się i przechowuje do kwietnia w ciemności, w temperaturze 3°C. Zimą przesadza się je do szklarni, utrzymując temperaturę 12-18°C i wilgotność 60-80%. Zbiory są gotowe po 20 dniach.

Choroby, szkodniki i zapobieganie

Seler, jak każda roślina ogrodowa, jest podatny na szkodniki i niebezpieczne choroby, które mogą zniszczyć cały plon. W tabeli wymieniono najczęstsze choroby i szkodniki wraz ze środkami zaradczymi.

Tabela

Zbiór i przechowywanie

Seler naciowy zbiera się, gdy liście zaczynają rosnąć. Pierwszy zbiór przypada na dwa miesiące po posadzeniu sadzonek. Łącznie można zebrać cztery zbiory w sezonie. W przypadku uprawy z nasion, a nie z sadzonek, możliwe są dwa do trzech zbiorów. Liście ścina się, gdy osiągną 30-40 cm długości. Wysokość cięcia wynosi 5-7 cm nad ziemią. Przycinanie liści poniżej poziomu gruntu może uszkodzić centralne liście i stworzyć sprzyjające warunki do gnicia. Seler można przyciąć tuż przy ziemi przed sprzedażą lub podczas ostatnich zbiorów.

Seler można przechowywać i przygotowywać do późniejszego wykorzystania w następujący sposób:

• W lodówce. Oto jak przechowywać warzywa, które wkrótce wykorzystasz. W lodówce seler owinięty folią aluminiową zachowa świeżość do 10 dni. Seler owinięty folią spożywczą zachowa świeżość do 4 dni.
• Wysuszenie. Suszone zioła kurczą się i niekoniecznie wymagają przechowywania w lodówce. Susz liście w jednej warstwie pod osłoną, z dala od bezpośredniego światła słonecznego. Ważne jest, aby zapewnić dopływ powietrza do ziół podczas suszenia, regularnie je obracając. Gdy liście zmienią kolor i zaczną się kruszyć, przerwij suszenie. Jeśli suszysz zioła w domu, proces ten trwa cały miesiąc.
• Zamrażanie. Mrożony seler traci część witamin i minerałów, ale zachowuje swój walory estetyczne. Rozmrożony seler jest używany jako dodatek do potraw. Zielone liście drobno sieka się, zalewa wodą i zamraża.
• Marynowanie. Na każde 0,5 kg liści dodaj 100 g soli. Umieść posolone liście w szklanym pojemniku i odstaw na dwa tygodnie. Nie ma potrzeby przechowywania marynowanego selera w lodówce – sól jest doskonałym środkiem konserwującym, zapobiegającym jego zepsuciu.

Typowe błędy

Większość błędów popełnia się w okresie wzrostu sadzonek. Najczęstsze błędy w uprawie selera to:

• Naruszenie warunków termicznych. Roślina nie wykiełkuje na czas, jeśli nie zapewnimy jej komfortowej temperatury 18-20°C.
• Nieprawidłowe podlewanie. Nie podlewaj sadzonek bezpośrednio wodą – przykleją się do podłoża i nie wyrosną. Wodę należy podlewać pod korzenie lub przez sito.
• Suchość gleby. Jeżeli gleba wyschnie, roślina nie będzie się rozwijać.
• Zbyt głębokie sadzenie sadzonek podczas przesadzania. Przykrycie centralnego pąka ziemią uniemożliwi kiełkowanie, spowalniając lub wręcz zatrzymując wzrost rośliny.
• Brak światła. Powoduje to, że rośliny wyciągają się i bledną. Nasiona wysiewa się w marcu, gdy dzień jest jeszcze krótki. Problem można rozwiązać, instalując sztuczne oświetlenie.
• Zaniedbanie hartowania. Nawet najsilniejsze sadzonki wymagają zahartowania przed posadzeniem w gruncie. Wynosi się je na zewnątrz przed przesadzeniem do gruntu.

Recenzje

Sadząc seler naciowy w glebie otwartej lub zamkniętej, możesz dodawać liście tej niezwykle pożytecznej rośliny do swoich potraw o każdej porze roku. Stosując różne techniki uprawy, zapewnisz sobie zapas liści selera przez cały rok.

Często zadawane pytania